Russische burgers hebben hun grensoverschrijdende geldtransfers in de eerste helft van 2026 verdubbeld. Volgens gegevens van de Russische centrale bank steeg het maandelijkse bedrag van 158 miljard roebel in januari naar 321 miljard roebel in juni. Het gaat volgens de beschikbare informatie om legale transacties, waaronder geld naar eigen rekeningen en familieleden in het buitenland, betalingen voor goederen en buitenlandse beleggingen.
De stijging valt samen met een zwakkere roebel, dalende beurskoersen en lagere binnenlandse rentes. Ook wijzigingen in het belastingstelsel en zorgen over mogelijke beperkingen op financiële transfers worden genoemd als factoren. Russische media berichtten op 28 augustus over de cijfers van de centrale bank. Izvestia schreef dat het vertrek van middelen naar het buitenland in de eerste helft van het jaar sterk was versneld.
Meer geld naar buitenlandse rekeningen
Van de grensoverschrijdende transacties van particulieren werd 55 procent in roebels uitgevoerd. De centrale bank stelt dat het grootste deel van de transfers bestemd is voor de rekeninghouders zelf of voor naaste familieleden. Daarnaast worden betalingen voor buitenlandse goederen en investeringen in financiële instrumenten genoemd.
De bank geeft daarmee een andere duiding aan de cijfers dan de interpretatie dat Russische huishoudens massaal hun vermogen aan het verlaten zijn. De geregistreerde transacties omvatten ook reguliere betalingen en overschrijvingen tussen rekeningen van dezelfde persoon. Wel is het totale maandbedrag in vijf maanden tijd met 163 miljard roebel toegenomen.
Een belangrijke factor was de ontwikkeling van de Russische munt. In juni verloor de roebel volgens de aangeleverde gegevens bijna 10 procent van zijn waarde en kwam de koers in de buurt van 79 roebel per dollar. Eind augustus lag de koers op ongeveer 86 roebel per dollar. Die beweging kan spaarders ertoe aanzetten hun vermogen eerder om te zetten in buitenlandse valuta en naar rekeningen buiten Rusland over te maken.
Dalende beurs en lagere rente
Ook op de Russische aandelenmarkt nam de onzekerheid toe. De Moskouse beursindex was op 26 juni 13,8 procent lager dan eerder. Daarna zakte de index onder 1.900 punten, voor het eerst sinds 2022. Pas tegen het einde van augustus keerde de index terug naar ongeveer 2.100 punten.
De Russische centrale bank verlaagde daarnaast de beleidsrente naar 14,25 procent. Daardoor werden roebeldeposito’s minder aantrekkelijk voor spaarders die hun vermogen tegen waardeverlies willen beschermen. Voor vermogende klanten kan dat een reden zijn om middelen in buitenlandse valuta aan te houden of deze naar andere landen over te brengen.
De ontwikkeling staat niet los van de bredere economische druk in Rusland. In de aangeleverde analyse worden de kosten van de Russische oorlog tegen Oekraïne genoemd als factor achter de financiële instabiliteit en de behoefte van de regering aan extra middelen. Ook de hogere belastingdruk op bedrijven speelt een rol. In het begin van 2026 werd de btw verhoogd naar 22 procent en de winstbelasting naar 25 procent. Dat kan de winst van ondernemingen en hun dividenduitkeringen onder druk zetten.
Zorgen over controle over spaargeld
Naast economische motieven spelen volgens de aangeleverde informatie ook zorgen over toekomstig overheidsbeleid mee. De mogelijkheid van een nieuwe mobilisatiegolf na de verkiezingen van september 2026 voedt bij sommige Russen de vrees dat de administratieve en financiële controle wordt uitgebreid. Daarbij wordt onder meer gewezen op een mogelijk bevriezen van binnenlandse transfers of beperkingen op de toegang tot persoonlijke middelen.
Die zorgen zijn in de beschikbare informatie niet gekoppeld aan een aangekondigd besluit van de Russische autoriteiten. Het gaat om verwachtingen en risico’s die door analisten worden genoemd. Voor bezitters van grotere tegoeden kan de onzekerheid wel een reden zijn om geld eerder naar het buitenland te verplaatsen.
Een toenemende vraag naar buitenlandse valuta en meer grensoverschrijdende transfers kunnen de druk op de roebel vergroten. Een zwakkere munt maakt geïmporteerde goederen en onderdelen duurder. Bedrijven kunnen een deel van die kosten doorberekenen aan consumenten, waardoor de prijzen stijgen en de reële waarde van inkomens en spaargeld afneemt. De aangeleverde analyse koppelt dit aan een lagere koopkracht van Russische huishoudens.
De uitstroom raakt ook de binnenlandse financiële sector. Geld dat naar buitenlandse rekeningen wordt overgebracht, is niet beschikbaar voor Russische banken om binnenlands krediet te verstrekken. Ook vermindert het bedrag aan middelen dat binnen de Russische economie kan worden geïnvesteerd. Volgens de analyse kan dat op termijn de binnenlandse vraag en de toekomstige belastingbasis beperken.
De Russische overheid heeft tegelijk te maken met een hogere financieringsbehoefte. Als minder geld in het binnenlandse financiële systeem blijft, kan de ruimte voor de financiering van het begrotingstekort kleiner worden. In de aangeleverde analyse wordt gesteld dat de autoriteiten een tekort aan middelen kunnen opvangen met resterende reserves en een verdere verhoging van de belastingdruk op bedrijven en huishoudens.
De centrale bank benadrukt dat de cijfers op zichzelf niet aangeven welk deel van de transfers permanent uit Rusland verdwijnt. Ze omvatten ook betalingen aan familieleden, aankopen in het buitenland en investeringen. Het maandbedrag van 321 miljard roebel in juni is vooralsnog het meest recente cijfer dat in de berichtgeving over de eerste helft van 2026 wordt genoemd.
