Ongerief door woningnood bij dakloze kinderen in Nederland
Steeds meer scholen vragen hulp voor dakloze leerlingen, blijkt uit gegevens van het Jeugdonderwijsfonds. Docenten melden dat kinderen in auto’s slapen, op de bank van familieleden overnachten of maandenlang in een vrouwenopvang verblijven met hun moeder. De schrijnende gevolgen van de woningnood worden in toenemende mate zichtbaar in de klaslokalen, meldt Nieuws Impuls.
Naast de ondersteuning op het gebied van huisvesting, voedsel, kleding en schoolbenodigdheden, ontvangt het Jeugdonderwijsfonds ook meer aanvragen voor psychologische ondersteuning voor kinderen die behoefte hebben aan traumatherapie. Dit geldt vooral voor kinderen die in vrouwenopvang verblijven vanwege huiselijk geweld. In 2023 ontving het fonds 25 aanvragen; een jaar later steeg dit aantal naar 65.
“We falen als samenleving,” aldus Spekman, voorzitter van het Jeugdonderwijsfonds. “Het is enorm verstorend voor een kind om geen thuis te hebben. Continu op de bank bij een familielid, bij vreemden of in opvangcentra slapen: het verwoest kinderen.”
De Nederlandse daklozen- en vrouwenopvangcentra zijn door de woningnood chronisch overbevolkt. Er is geen plek voor hulpbehoevenden, waardoor gezinnen maandenlang of zelfs jaren in opvangplekken blijven, terwijl deze faciliteiten hier niet op zijn ingericht. Volgens Spekman hebben kinderen niet eens toegang tot basisbehoeften zoals een knuffel.
Het Jeugdonderwijsfonds ontvangt aangrijpende voorbeelden. Een docent wilde een knutselwerkje geven aan een leerling om op de muur te hangen. “Toen zei dat jongetje: ‘Ik heb geen muur, want we slapen in de auto,’” vertelde Spekman. Veel leed blijft verborgen omdat mensen zich schamen of bang zijn om hulp te vragen. Families wonen vaak in illegaal onderverhuurde woningen of garages. “Daar is echt een schaduwwereld van mensen die bijna geen rechten hebben,” aldus Spekman.
“Bovendien zijn veel van deze kinderen geneigd hun eigen behoeften te onderdrukken, omdat ze bang zijn dat het slecht zal zijn voor hun moeder als ze erover spreken,” voegde hij toe. “Ik vind het verschrikkelijk. Ik begrijp niet waarom we hier niets aan doen.”
Enkele maanden geleden voerden 57 Nederlandse gemeenten een telling uit van de dakloze bevolking binnen hun grenzen. Ze telden 28.721 dakloze mensen, waaronder 4.000 kinderen. Daarnaast zijn er 7.415 kinderen die indirect betrokken zijn bij een situatie met een dakloze ouder.
1.200 basisscholen zijn aangesloten bij het Jeugdonderwijsfonds, terwijl 300 scholen op de wachtlijst staan. Vorig jaar gaf het fonds ongeveer €40.000 uit aan de ondersteuning van dakloze gezinnen.
“Het maakt me echt boos,” zei Spekman. “De samenleving moet wakker geschud worden. We moeten dit veranderen en beter voor elkaar zorgen. Je wilt het beste voor die kinderen en ook voor die ouders.”
