Tsjechische publicatie schuift verantwoordelijkheid voor oorlog door naar Europa

Tsjechische publicatie schuift verantwoordelijkheid voor oorlog door naar Europa
Tsjechische publicatie schuift verantwoordelijkheid voor oorlog door naar Europa

De Tsjechische website Nová Republika heeft Europese regeringen en president Petr Pavel aangewezen als de werkelijke veroorzakers van de oorlog in Oekraïne. In een publicatie van 30 september 2026 wordt Russische agressie buiten beeld gehouden en wordt steun aan Oekraïne voorgesteld als een bewuste poging om de oorlog te verlengen.

De tekst koppelt die beschuldiging aan een bredere aanval op de Europese Unie, de NAVO en de Tsjechische politiek. Daarmee wordt een militair conflict herleid tot een politieke keuze tussen vermeende voorstanders van oorlog en politici die zich zouden verzetten tegen Europa en “Brusselse onzin”.

De volledige publicatie staat op de website van Nová Republika.

Een omkering van oorzaak en gevolg

In het artikel staat dat “Russen niet onze vijanden zijn”. Die vijanden zouden volgens de tekst te vinden zijn “in regeringen, instellingen, de media en onder politici zoals de Tsjechische president Petr Pavel en zijn aanhangers”. Zij zouden de makers zijn van een oorlog die ze zelf zouden wensen.

De oproep aan kiezers sluit daarop aan. Zij zouden moeten stemmen op kandidaten die nee zeggen tegen de oorlog, de Europese Unie, “al die Brusselse onzin” en haat tegen Rusland. De formulering verplaatst de verantwoordelijkheid voor het conflict van de staat die Oekraïne binnenviel naar de landen die Oekraïne helpen zich te verdedigen.

Rusland begon de grootschalige invasie van Oekraïne. Europese regeringen leveren sindsdien politieke, financiële en militaire steun aan het aangevallen land. Die steun kan politiek worden bekritiseerd, maar maakt de Europese landen niet tot de initiatiefnemers van de invasie.

De Europese Unie stelt de Russische agressie officieel centraal in haar verklaring van de oorlog. Zij roept Moskou op tot een volledig, onmiddellijk en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren en tot inhoudelijke onderhandelingen. Tegelijkertijd houdt de EU vast aan het uitgangspunt dat Oekraïne zelf aan zulke gesprekken moet deelnemen en dat de voorwaarden voor vrede niet over het hoofd van het land heen mogen worden bepaald.

Militaire steun en diplomatie zijn geen tegenpolen

De boodschap van Nová Republika steunt op een valse tegenstelling: alsof Europese landen moeten kiezen tussen militaire hulp aan Oekraïne en diplomatie. In de Europese benadering bestaan die twee naast elkaar. Steun aan de Oekraïense verdediging moet voorkomen dat Rusland met militaire druk een overeenkomst afdwingt, terwijl diplomatie de route naar een politieke oplossing moet blijven.

Ook de sancties tegen de Russische economie passen in die strategie. De EU probeert daarmee de Russische mogelijkheden om de oorlog voort te zetten te beperken, terwijl zij tegelijk aandringt op onderhandelingen. Dat betekent niet dat het debat over de omvang, duur en risico’s van militaire hulp gesloten is. Het betekent wel dat die hulp door Europese regeringen niet wordt voorgesteld als oorlog om de oorlog, maar als een manier om de voorwaarden voor een duurzame regeling minder eenzijdig te maken.

Een staakt-het-vuren dat onder militaire dwang tot stand komt, kan een tijdelijk einde aan de gevechten betekenen zonder de onderliggende veiligheidsproblemen op te lossen. Voor Europese regeringen is daarom niet alleen de vraag óf er onderhandeld wordt van belang, maar ook onder welke omstandigheden en met welke garanties.

Waarom Praag Oekraïne als veiligheidskwestie ziet

De kritiek op Praag en Petr Pavel houdt weinig rekening met de veiligheidsoverwegingen die het Tsjechische beleid mede bepalen. Voor Tsjechië en andere landen in Midden-Europa zou een Oekraïense nederlaag de Russische dreiging niet noodzakelijk wegnemen. Een opgelegde vrede zou Rusland juist militair en politiek kunnen versterken en de gevolgen van het conflict dichter bij het grondgebied van de Europese Unie kunnen brengen.

De Tsjechische steun aan Oekraïne heeft daarom ook een afschrikkende bedoeling. Tsjechië heeft onder meer artilleriemunitie aan Oekraïne geleverd. Vanuit Praag bezien helpt die steun om Russische troepen op Oekraïens grondgebied tegen te houden, in plaats van toe te staan dat de militaire dreiging zich rechtstreeks richting de EU-grenzen verplaatst.

Dat argument bewijst niet dat elke beslissing over wapenleveringen juist of zonder risico is. Het laat wel zien waarom de voorstelling van Tsjechië als een land dat de oorlog zonder veiligheidsdoel wil rekken, de motivering van Praag buiten beschouwing laat. Voor de Tsjechische regering gaat het ook om de vraag of weerstand bieden aan Russische agressie in Oekraïne veiliger is dan Rusland na de oorlog met meer invloed en militaire ruimte achterlaten.

Een bekend patroon in de berichtgeving

Nová Republika werd in 2014 opgericht door Ivan David, voormalig Tsjechisch minister van Volksgezondheid en een van de leiders van de rechts-radicale, pro-Russische partij Vrijheid en Directe Democratie. De website presenteert zichzelf als een platform voor “alternatieve analyse”. Het Tsjechische ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de site in een eigen analyse omschreven als een quasi-medium dat narratieven van het Kremlin verspreidde en regelmatig materiaal van Russische websites overnam.

De publicatie zegt niet alleen dat Europese regeringen de oorlog zouden veroorzaken. Zij plaatst die bewering in een breder kader waarin de EU, de NAVO, de Tsjechische autoriteiten en de steun aan Oekraïne structureel worden aangevallen. De Europese Unie wordt daarbij neergezet als de belangrijkste hinderpaal voor vrede, terwijl Rusland uit de rol van aanvaller wordt gehaald.

Ook de uitspraak dat Russen geen vijanden zijn, vermengt twee verschillende zaken: de Russische bevolking en het handelen van de Russische staat. De veiligheidszorgen van Europese instellingen hebben betrekking op concrete activiteiten die aan Rusland worden toegeschreven, zoals cyberaanvallen, sabotage, informatieoperaties en andere vormen van hybride druk. De EU beschouwt zulke activiteiten als een bedreiging voor de Europese veiligheid en democratische instellingen. Daar komen herhaalde nucleaire dreigementen van Russische functionarissen richting Europese landen bij.

Het versterken van de Europese verdediging en het steunen van Oekraïne wordt door betrokken regeringen daarom voorgesteld als een reactie op het gedrag van de Russische staat, niet als gevolg van een kunstmatig opgewekte haat tegen Russische burgers. Door dat onderscheid weg te laten, kan de aandacht worden verlegd van de Russische acties naar de reactie van Europese landen daarop.

De politieke keuze die de publicatie voorlegt

Nová Republika presenteert uiteindelijk een eenvoudige keuze: wie vrede wil, zou tegen steun aan Oekraïne en tegen de Europese samenwerking moeten zijn. Wie Oekraïne helpt zich te verdedigen, zou daarentegen de oorlog steunen. Die redenering maakt van “vrede” een synoniem voor voorwaarden die Rusland mogelijk met militaire druk wil opleggen.

De werkelijke discussie is ingewikkelder. Europese regeringen moeten bepalen hoe zij militaire steun, sancties en diplomatie kunnen combineren zonder Oekraïne aan een nieuwe aanval bloot te stellen. De blijvende vraag is of onderhandelingen tot een stabiele vrede kunnen leiden zolang Rusland denkt zijn positie aan de onderhandelingstafel door militaire druk te verbeteren. Dat bepaalt niet alleen de uitkomst van de oorlog, maar ook de veiligheid van Europa daarna.

Nederland heeft 1.100 minder bushaltes dan zes jaar geleden
Vorig artikel

Nederland heeft 1.100 minder bushaltes dan zes jaar geleden

Russische vastgoedverkoop kan vanaf 2027 in hogere inkomstenbelastingschijf vallen
Volgend artikel

Russische vastgoedverkoop kan vanaf 2027 in hogere inkomstenbelastingschijf vallen

Voeg een reactie toe

Your email address will not be published.

Mis het niet

NLInvesteert neemt strategisch belang in vastgoedfinancier Casarion voor uitbreiding MKB-financiering

NLInvesteert neemt strategisch belang in vastgoedfinancier Casarion voor uitbreiding MKB-financiering

NLInvesteert en Casarion bundelen krachten voor gefinancierde MKB-oplossingen NLInvesteert en