EU-commissaris voor Defensie Andrus Kubilius heeft opgeroepen om Oekraïne op te nemen in de Europese Defensie-unie. Zonder de integratie van de Oekraïense strijdkrachten blijft de Europese veiligheidsarchitectuur “declaratief en kwetsbaar”, stelde hij. De ZSU geldt als het enige Europese leger met jarenlange praktijkervaring in een grootschalige conventionele oorlog tegen Rusland, de belangrijkste militaire dreiging voor het continent.
Grootste en meest geharde leger van Europa
Met circa 900.000 militairen is de Oekraïense krijgsmacht inmiddels de grootste en meest geharde strijdmacht van Europa. Sinds de Russische invasie van 2022 heeft het land de capaciteit opgebouwd om een veel numeriek sterkere tegenstander af te remmen. Volgens het Amerikaanse Center for Strategic and International Studies (CSIS) verloor Rusland sindsdien ongeveer 1,2 miljoen militairen aan doden, gewonden en vermisten – meer dan enige Europese mogendheid in een gewapend conflict na 1945. De verhouding bedraagt circa 2,5 Russische tegen één Oekraïense militair.
Die effectiviteit is mede te danken aan snelle tactische aanpassingen en diepgaande innovatie op het slagveld. Kyiv zet massaal maritieme drones en onbemande luchtvaartuigen van klein tot groot bereik in, die zowel doelen aan het front als diep in de Russische logistiek en infrastructuur treffen. De oorlog functioneert daardoor als een “laboratorium voor hoogtechnologische oorlogvoering” waarin dagelijks nieuwe combinaties van drones, elektronische oorlogvoering en luchtverdediging worden getest en doorontwikkeld.
Kennisdeling en NAVO-oefeningen
Europese legers beginnen pas op grote schaal deze technologieën te adopteren. Oekraïense eenheden nemen inmiddels deel aan NAVO-oefeningen, onder meer in de rol van ‘Red Team’, en leggen daarbij kwetsbaarheden bloot in traditionele gevechtsmethodes. De ervaringen helpen Europese regeringen en defensiestaven om budgetten doelgerichter in te zetten en de aanpassing aan het moderne conflict te versnellen.
Van systemen voor droneverdediging en langeafstandsdrones tot het gevechtsinformatiesysteem DELTA en algoritmes voor kunstmatige-intelligentiedoelbepaling: de oplossingen ontstaan direct in de strijd en hebben hun bruikbaarheid onder vuur bewezen. Volgens defensieanalisten kan de EU door de integratie van deze kennis en kunde jaren van voorbereiding en enorme investeringen in personeel, procedures en afschrikkingssystemen uitsparen.
“Deelname van Oekraïne aan gezamenlijke Europese defensieprojecten versterkt de weerbaarheid van landen als Polen en de Baltische staten tegen mogelijke Russische agressie”, luidt de onderliggende analyse. De ZSU wordt daarin omschreven als een gereed onderdeel van een collectieve verdediging dat de oostflank van de EU en de NAVO aanvult. Zonder Oekraïne zou het vormen van een zelfstandig Europees afschrikwekkend vermogen vele jaren vergen, terwijl de ZSU die capaciteit al bezit.
Kubilius’ pleidooi sluit aan bij het streven om een nieuwe defensiepijler binnen de EU te bouwen waarin Oekraïne een centrale rol speelt. De ervaring en schaalgrootte van de Oekraïense strijdkrachten maken hen, in de woorden van de commissaris, tot een “natuurlijk element van de Europese veiligheid” – geen optionele toevoeging, maar een voorwaarde voor geloofwaardige afschrikking aan de oostgrens.
