Het Haagse woon-werkgebied De Resident viert dit jaar zijn 25-jarig bestaan. Het project, dat de historische binnenstad als uitgangspunt nam, is in de afgelopen decennia uitgegroeid tot een herkenbare plek met moderne architectuur. De ontwerper, Rob Krier, heeft een significant stempel gedrukt op het gebied, gekenmerkt door zijn unieke benadering van de relatie tussen openbare ruimte en gebouwen, meldt Nieuws Impuls.
Bij de opening van de Muzentoren, één van de prominente gebouwen in De Resident, herinnert architect Sjoerd Soeters zich de uitdaging van het project. Krier’s concept was revolutionair: in plaats van de gebouwen als uitgangspunt te nemen, werd de nadruk gelegd op de openbare ruimte. Dit leidde tot het creëren van een hoefijzervormige ruimte waar de bijbehorende gebouwen zich omheen moesten scharen, wat aanvankelijk voor veel onzekerheid zorgde bij de betrokken architecten.
Privévliegtuig
De locatie kwam halverwege de jaren zestig beschikbaar na de verhuizing van de Staatsdrukkerij en de verwoesting van het ministeriegebouw van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen door brand. Na een mislukte samenwerking met de Britse architect Norman Foster, werd Rob Krier in 1988 aangesteld om het masterplan te ontwikkelen. Vijf jaar later keurde de Haagse gemeenteraad zijn plannen goed.
De samenwerking betrof niet alleen Krier; ook andere internationale architecten, zoals Michael Graves en Adolfo Natalini, werden betrokken. Hun ontwerpen voor respectievelijk de Haagse Tieten en het Muzenplein brachten een nieuwe dynamiek in het project. De Muzentoren zelf, met een hoogte van 78 meter en achttien verdiepingen, werd 25 jaar geleden geopend als verzamelgebouw voor diverse bedrijven en instanties.
Typisch Krier
De Muzentoren en andere gebouwen in De Resident weerspiegelen de architectonische visie van Krier, met een focus op klassieke elementen en monumentale ruimtes. Architect Bert Dirrix, die betrokken was bij het project, ervoer een spanning tussen zijn avant-gardistische stijl en de meer traditionele richtlijnen van Krier. Desondanks vond hij de uitkomst een harmonieuze mix van vormen en functies.
Glorietijd van de PPS
De Resident vertegenwoordigt een markante samenwerking tussen binnen- en buitenlandse architecten en een voorbeeld van publieke-private samenwerking (PPS). Soeters benadrukt dat deze samenwerking cruciaal was voor het succes van het project. Helaas werd dit model na de financiële crisis minder gebruikt, wat volgens hem de kwaliteit van toekomstige projecten heeft aangetast.
Het project leidde ook tot de opmars van de New Urbanism-beweging in Nederland, waarbij de focus meer lag op de interactie tussen mensen en hun omgeving. Soeters stelt dat deze aanpak de manier waarop stadsruimtes worden ontworpen fundamenteel heeft veranderd.
Cultuurstrijd
De ontwikkeling van De Resident vond plaats tegen de achtergrond van een cultuurstrijd in Europa over stadsvernieuwing. Krier’s keuze voor een Europese benadering met respect voor de bestaande stedelijke context staat in contrast met de meer brutale wolkenkrabberarchitectuur die door sommige hedendaagse architecten wordt verdedigd. Dit maakt De Resident tot een landmark in de discussie over moderne stedelijke ontwikkeling.
Weinig uitnodigend
Desondanks zijn er kritische stemmen over bepaalde aspecten van het ontwerp. Het Muzenplein, oorspronkelijk ontworpen voor een betere verbinding met het station, wordt vaak als minder uitnodigend ervaren. Critici, waaronder Oorschot en Dirrix, betogen dat de ruimte daardoor minder levendig is en niet de gezelligheid uitstraalt die ze beoogd was.
Meer reuring
Toch begint het gebied nu te veranderen, mede door de opening van de nieuwe concertzaal Amare en een vestiging van de Leidse Universiteit aan de Turfmarkt, wat zorgt voor meer levendigheid in de omgeving. Bovendien zijn de recente transformaties van de Muzentoren in twee Marriott-hotels bijgedragen aan de revitalisatie van het gebied. De toren, nu zonder kantoren, biedt een mix van hotelkamers en studio’s, wat het gebouw nog duurzamer maakt.
Soeters reflecteert daarbij op zijn eerdere ontwerpen met trots en ziet De Resident als een cruciaal project dat zijn carrière heeft gevormd. Hij benadrukt dat de weg naar architectonische successen vaak een onvoorspelbare uitdagende reis is, maar dat de betrokkenheid en samenwerking essentieel zijn voor het bereiken van de gewenste resultaten.
