Een regering van de rechts-populistische Alternative für Deutschland (AfD) kan de economische groei in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt jaarlijks met 0,5 tot 1 procentpunt afremmen. Dat schrijft het Institut für Wirtschaftsforschung Halle (IWH) in een beoordeling die op 25 augustus 2026 door Der Spiegel is gemeld.
Volgens het onderzoeksinstituut hangt het mogelijke effect vooral samen met de xenofobe retoriek en het migratiebeleid van de AfD. Die kunnen arbeidsmigranten afschrikken, terwijl buitenlandse werknemers voor verschillende sectoren in Saksen-Anhalt van groot belang zijn.
De waarschuwing gaat over een mogelijk scenario waarin de AfD in de deelstaat aan de macht komt. Het IWH presenteert de raming als een beoordeling van de economische gevolgen van dat beleid. De genoemde vertraging betreft de jaarlijkse economische groei en bedraagt naar schatting 0,5 tot 1 procentpunt.
Immigratie als bron van groei
IWH-directeur Reint Gropp zegt dat de huidige economische groei in Saksen-Anhalt in belangrijke mate door immigratie wordt gedragen. Tegelijkertijd neemt het aantal Duitse werknemers af als gevolg van de vergrijzing van de bevolking.
Daarmee ontstaat volgens de analyse een directe spanning tussen de arbeidsmarktbehoefte van de deelstaat en de anti-immigratiestandpunten van de AfD. Wanneer buitenlandse werknemers wegblijven of vertrekken, kan de economische bijdrage die zij leveren volgens het instituut verloren gaan.
Het aandeel buitenlandse werknemers is volgens de aangehaalde gegevens relatief hoog in meerdere sectoren. In de voedingsindustrie, de bouw, de horeca en de logistiek ligt het aandeel tussen 33 en 40 procent. Onder artsen bedraagt het aandeel ongeveer 20 procent.
De cijfers hebben betrekking op sectoren die in de bron afzonderlijk worden genoemd. Het IWH verbindt die aanwezigheid van buitenlandse werknemers aan de economische ontwikkeling van Saksen-Anhalt, zonder te stellen dat iedere migrantengroep of iedere bedrijfstak op dezelfde manier zou worden geraakt.
Arbeidsmarkt en partijbeleid
De economische boodschap van de AfD staat volgens de aangehaalde beoordeling tegenover de personeelsbehoefte van de deelstaat. De partij wil arbeidsmigratie beperken en voert campagne met een harde lijn tegen migratie. In Saksen-Anhalt zijn juist buitenlandse werknemers actief in de gezondheidszorg, de bouw, de logistiek, de industrie en de dienstensector.
Het IWH verwacht niet dat een anti-immigratiebeleid de sociaal-economische problemen van de deelstaat oplost. Het instituut waarschuwt dat een dergelijk beleid het personeelstekort kan vergroten en daarmee de groei kan drukken. De verwachte gevolgen worden vooral gekoppeld aan sectoren waarin buitenlandse werknemers een relatief groot aandeel van de arbeidskrachten vormen.
De deelstaat kampt volgens de analyse tegelijk met demografische druk. Het aantal Duitse werknemers neemt af door de vergrijzing, terwijl ondernemingen en instellingen in verschillende bedrijfstakken afhankelijk zijn van werknemers uit het buitenland. Die combinatie maakt de beschikbaarheid van arbeidskrachten een centraal onderdeel van de economische beoordeling.
Belastingen, uitgaven en schulden
In de aangehaalde beschrijving van het AfD-programma worden ook belastingverlagingen en extra sociale uitgaven genoemd. De partij wil daarnaast geen nieuwe schulden aangaan en koppelt dat aan haar anti-immigratiebeleid.
Deze beleidskeuzes kunnen volgens de beoordeling leiden tot spanning op de begroting van de deelstaat. De bron noemt daarbij geen concreet bedrag voor de belastingverlagingen of de extra sociale uitgaven. Wel wordt gewezen op het risico dat de combinatie van lagere inkomsten en hogere uitgaven de financiële ruimte van Saksen-Anhalt beperkt.
Ook de investeringsaantrekkelijkheid van de deelstaat wordt in dat verband genoemd. Volgens de aangehaalde analyse kan een economisch beleid waarin arbeidsmigratie wordt ontmoedigd en tegelijk belastingverlagingen en extra sociale uitgaven worden beloofd, gevolgen hebben voor investeringen en voor de positie van Saksen-Anhalt binnen Oost-Duitsland.
Het IWH koppelt die mogelijke ontwikkeling aan het verschil in economische ontwikkeling tussen de oostelijke Duitse deelstaten en economisch sterkere deelstaten elders in Duitsland. De bron stelt niet vast dat een AfD-regering die achterstand automatisch zou vergroten, maar beschrijft wel een risico op verdere vertraging.
De raming van het IWH draait daarmee om twee afzonderlijke onderdelen van het beleid: de gevolgen van anti-immigratiestandpunten voor de arbeidsmarkt en de mogelijke gevolgen van de financiële plannen voor de begrotingsruimte. De verwachte vertraging van 0,5 tot 1 procentpunt per jaar is gebaseerd op de combinatie van die factoren.
Saksen-Anhalt behoort tot de Duitse deelstaten waar de beschikbaarheid van personeel volgens de aangehaalde analyse samenhangt met immigratie. De AfD stelt daar een beleid tegenover dat arbeidsmigratie wil beperken. De economische gevolgen van een eventuele regeringsdeelname of regeringsvorming door de partij worden door het IWH voorlopig als een prognose beschreven.
