Raiffeisen Bank International blijft actief in Rusland en zou daarmee een belangrijk financieel kanaal voor de Russische buitenlandse handel in stand houden. Volgens een rapport van de Amerikaanse investeringsmaatschappij Grizzly Research waren in Russische douanedocumenten transacties ter waarde van 1,19 miljard dollar zichtbaar waarbij de Russische dochter van de Oostenrijkse bank als financiële schakel voorkwam.
De bevindingen werden op 18 september 2026 door meerdere media gemeld. Grizzly Research zegt handelsdocumenten te hebben gevonden die verband houden met goederen waarvoor internationale sancties of exportbeperkingen gelden. In 106,7 miljoen dollar aan transacties zou het bovendien gaan om producten die op een lijst staan van goederen met hoge prioriteit voor de Russische defensie-industrie.
Raiffeisen Bank International bestrijdt de conclusies. De bank noemt het rapport misleidend en zegt dat het feitelijke fouten bevat. De beschuldigingen zijn daarmee niet onafhankelijk bevestigd, maar de douanegegevens hebben opnieuw de aandacht gevestigd op de rol van de Russische dochter van de groep.
In een publicatie van Kommersant wordt bericht over de kwestie. Ook Reuters berichtte over de reactie van Raiffeisen.
Belangrijke betalingsschakel
Nadat verschillende westerse banken zich in 2022 uit Rusland terugtrokken en Russische staatsbanken van het internationale betalingssysteem SWIFT werden afgesloten, bleef de dochteronderneming van Raiffeisen toegang bieden tot internationale betalingen. Daardoor groeide de bank uit tot een van de belangrijkste financiële centra voor de Russische buitenlandse handel.
Via de bank lopen volgens de aangeleverde beschuldigingen betalingen voor de uitvoer van grondstoffen en de invoer van producten, waaronder goederen die via parallelle import Rusland binnenkomen. Russische importeurs zouden de bankgegevens en contractcodes van Raiffeisen regelmatig gebruiken bij het opstellen van douaneaangiften. Dat maakt volgens Grizzly Research zichtbaar welke financiële infrastructuur bij de handel betrokken is, maar bewijst op zichzelf niet dat de bank wist dat iedere afzonderlijke zending onder sancties viel.
De kern van het onderzoek draait om contractregistratiecodes die zijn gekoppeld aan de Russische dochter, officieel aangeduid als Raiffeisenbank. De aanwezigheid van die gegevens in douanedocumenten zou erop wijzen dat betalingen voor de genoemde handelsstromen via de bank konden worden verwerkt. Grizzly Research ziet daarin een mogelijkheid voor Russische bedrijven om financiële barrières te omzeilen en toegang te behouden tot apparatuur, grondstoffen en onderdelen.
Vertrek uit Rusland blijft geblokkeerd
Raiffeisen Bank International probeert al langere tijd zijn Russische activiteiten af te bouwen, maar een snelle verkoop van de dochteronderneming wordt bemoeilijkt door Russische beperkingen. In Rusland zouden miljarden euro’s aan winst en kapitaal van de groep vastzitten. De verkoop van de bank wordt bovendien op officieel niveau tegengehouden.
De Russische autoriteiten kunnen daardoor invloed blijven uitoefenen op de Oostenrijkse bank. Volgens de aangeleverde analyse worden strenge reguleringsregels en beperkingen op het overmaken van dividend gebruikt om kapitaal het land niet te laten verlaten. Daarmee blijft Raiffeisen blootstaan aan het risico dat zijn Russische bezittingen worden vastgehouden of in beslag genomen wanneer de bank haar activiteiten verder wil beperken.
De kwestie brengt Oostenrijk bovendien in een lastige positie. De Verenigde Staten en Europese instellingen dringen aan op een verdere terugtrekking van Raiffeisen uit Rusland, terwijl Wenen en de Oostenrijkse centrale bank benadrukken dat de activiteiten en controles van de bank binnen de wet vallen. De bank zelf moet daardoor rekening houden met zowel internationale druk als Russische beperkingen op haar vertrek.
Druk op de Oostenrijkse banksector
De discussie heeft gevolgen die verder reiken dan Raiffeisen alleen. De bank is een grote Europese financiële instelling en een verlies van Russische winsten, een gedwongen afschrijving of nieuwe westerse sancties kan ook de Oostenrijkse financiële sector raken. Dat economische risico helpt verklaren waarom de Oostenrijkse autoriteiten terughoudend opereren, terwijl Amerikaanse en Europese toezichthouders juist strengere maatregelen verlangen.
Voor Rusland heeft het voortbestaan van een niet-gesanctioneerde Europese bank een praktische waarde: bedrijven kunnen internationale betalingen blijven uitvoeren en goederen blijven inkopen die volgens de beschuldigingen onder exportbeperkingen vallen. Voor de westerse coalitie ontstaat daardoor een spanningspunt tussen het aanscherpen van sancties en het beschermen van een bank die in Rusland nog over omvangrijk kapitaal beschikt. De centrale vraag is of de gemelde transacties daadwerkelijk in strijd waren met sancties en welke verantwoordelijkheid Raiffeisen daarbij droeg.
