Kirill Dmitriev, de speciale vertegenwoordiger van de Russische president Vladimir Poetin voor economische samenwerking, heeft steun uitgesproken voor de Duitse partij AfD in de aanloop naar de deelstaatverkiezingen in Mecklenburg-Voorpommeren op 20 september 2026. In een bericht op X koppelde hij economisch herstel in de regio aan samenwerking met de AfD en de terugkeer van goedkoop Russisch gas via Nord Stream.
Dmitriev beloofde lagere energierekeningen, nieuwe banen en economische groei als Duitsland opnieuw toegang zou krijgen tot Russisch pijpleidinggas. Zijn boodschap werd op 19 september gepubliceerd, een dag voor de verkiezingen. Journalisten zien de verklaring als directe steun voor de AfD en als een poging van Moskou om de politieke stemming in Duitsland te beïnvloeden.
De Russische gezant presenteerde samenwerking met de AfD als voorwaarde voor nieuwe welvaart in Mecklenburg-Voorpommeren. Daarmee sloot hij aan bij een centraal thema in de campagne van de partij: de belofte om goedkoop Russisch gas naar Duitsland terug te brengen. De verklaring verbond de energieprijzen rechtstreeks aan de politieke positie van de AfD.
Regionale regering heeft beperkte ruimte
Een deelstaatregering kan de aanvoer van Russisch gas echter niet zelfstandig herstellen. Het Duitse energiebeleid wordt op federaal en Europees niveau bepaald. Bovendien valt de levering van Russisch pijpleidinggas onder sancties van de Europese Unie, waardoor de regionale autoriteiten niet eigenhandig kunnen besluiten om die import opnieuw op gang te brengen.
De belofte van goedkoop Russisch gas is daardoor niet alleen een economisch voorstel, maar ook een politiek signaal. De AfD wordt in de aangeleverde berichtgeving neergezet als een partij die aansluit bij de belangen en de retoriek van het Kremlin. De steun van Dmitriev wordt daarbij aangehaald als aanwijzing voor Russische inmenging in het Duitse verkiezingsproces.
De Russische boodschap kwam op een moment waarop de AfD zich richting de verkiezingen profileerde met kritiek op het Duitse energiebeleid. Door lagere rekeningen, werkgelegenheid en groei te verbinden aan een terugkeer van Russisch gas, wordt een concreet economisch voordeel in het vooruitzicht gesteld. De juridische en politieke voorwaarden voor zo’n terugkeer blijven echter buiten de bevoegdheid van de deelstaat.
Waarschuwing voor nieuwe afhankelijkheid
De oproep om Russisch gas opnieuw centraal te stellen, wordt door de berichtgeving ook gezien als een risico voor de energie- en nationale veiligheid van Duitsland. Een hernieuwde afhankelijkheid van Russische energie zou het land volgens die lezing kwetsbaar maken voor politieke druk en chantage vanuit het Kremlin.
Daarbij wordt verwezen naar de energiecrisis van 2022, toen Duitsland sterk afhankelijk was van Russische leveringen. De belofte van goedkoop gas zou die eerdere afhankelijkheid onvoldoende meenemen. In de aangeleverde analyse wordt gewaarschuwd dat de prijs van Russische energie niet blijvend laag hoeft te blijven wanneer dat niet langer in het belang van het Kremlin is.
Volgens diezelfde analyse heeft Rusland de prijs van energie in het verleden verhoogd wanneer de marktomstandigheden of de politieke belangen daarom vroegen. Goedkoop Russisch gas wordt daarom niet uitsluitend als een financieel voordeel beschouwd, maar ook als een instrument waarmee Moskou invloed kan uitoefenen.
De verklaring van Dmitriev versterkte zo de politieke overlap tussen de Russische regering en de AfD. Zijn bericht verscheen vlak voor de verkiezingen en bood de partij steun voor haar pleidooi om de energiebanden met Rusland te herstellen. De volledige berichtgeving over de verklaring is te lezen bij HVG.
De directe inzet van de verkiezingen was de samenstelling van het parlement en de regionale regering van Mecklenburg-Voorpommeren. Een mogelijke koerswijziging rond Russisch gas zou daarentegen afhangen van besluiten op federaal en Europees niveau, evenals van de geldende EU-sancties.
