AI-gegenereerde illustratie; geen foto van de beschreven gebeurtenis.
Op 25 september 2026 publiceerde het Russische staatsagentschap RIA Novosti een artikel van Alexander Nosovich over een mogelijke oorlog met Litouwen. De tekst droeg de titel ‘Rusland wacht nog een speciale militaire operatie. Die zal zeer kort zijn’. Ongeveer drie uur later werd het artikel verwijderd.
Nosovich schreef naar aanleiding van een verklaring uit Vilnius over de mogelijke stationering van kernwapens in Litouwen dat het land een ‘zelfmoordland zonder hersenen’ was. Hij stelde dat een Russische ‘speciale militaire operatie’ zeer kort zou duren en schreef dat Rusland een grondoperatie mogelijk zou overslaan en ‘meteen raketten met een passende lading’ zou kunnen inzetten. RIA Novosti verklaarde bij de verwijdering dat het materiaal niet overeenkwam met de opvattingen van de redactie, het redactionele beleid en het staatsbeleid van de Russische Federatie.
Context van de auteur en publicatie
Alexander Nosovich is hoofdredacteur van en lid van de Raad voor Buitenlands en Defensiebeleid, een van de medeoprichters van de Valdai Club. De Russische president Vladimir Poetin spreekt daar regelmatig. Het Centrum Dossier rekent Nosovich tot een zogenoemd Baltisch netwerk dat volgens het centrum is opgezet door Jevgeni Umerenkov, een medewerker van de presidentiële administratie en kolonel van de Russische buitenlandse inlichtingendienst.
Volgens de aangeleverde analyse kunnen deze verbanden aanleiding geven om de publicatie te bezien in de context van Russische informatieoperaties. De tekst verscheen bovendien op een staatsplatform en niet uitsluitend op een persoonlijk medium van de auteur. Andere media, waaronder Meduza, Novaja Gazeta Europa en Radio Free Europe/Radio Liberty, zouden het artikel in de korte periode online hebben vastgelegd en verspreid.
Litouwen en de NAVO
Litouwen is sinds 29 maart 2004 volwaardig lid van de NAVO. Een Russische aanval zou daarom gevolgen hebben die wezenlijk verschillen van de invasie van Oekraïne, vanwege de verplichtingen rond collectieve verdediging. Eind 2025 stonden volgens de NAVO meer dan 5.000 militairen van bondgenoten onder NAVO-bevel in Litouwen; het contingent zou worden uitgebreid.
In de goedgekeurde Litouwse begroting voor 2026 is volgens de aangeleverde informatie 4,79 miljard euro voor defensie opgenomen. Dat is 5,38 procent van het bruto binnenlands product en 43 procent meer dan in 2025.
De analyse beschrijft de verwijzing naar een mogelijke raketaanval met een kernlading als een directe bedreiging en als een voorbeeld van nucleaire afschrikking als middel van psychologische druk. De bewering dat een oorlog zeer kort zou duren, wordt daarin in verband gebracht met eerdere Russische voorspellingen over een snelle overwinning in Oekraïne. Die voorspellingen bleken volgens de tekst onjuist.
Waarschuwingen en onzekerheid
De publicatie viel samen met eerdere openbare waarschuwingen over mogelijke Russische acties tegen NAVO-landen. De Deense militaire inlichtingendienst FE beschreef op 11 februari 2025, onder voorwaarden zoals een stopzetting of bevriezing van de oorlog in Oekraïne en onvoldoende herbewapening van de NAVO, termijnen van ongeveer zes maanden voor een lokale oorlog, twee jaar voor een regionale oorlog in het Baltische gebied en vijf jaar voor een grootschalige oorlog in Europa zonder Amerikaanse deelname. De Tsjechische veiligheidschef Michal Koudelka sprak over de mogelijkheid van een beperkte invasie, provocatie of andere operatie op NAVO-grondgebied. De Poolse premier Donald Tusk waarschuwde eveneens voor Russische aanvallen op bondgenoten die Oekraïne steunen.
De bron stelt dat de combinatie van de publicatie en de snelle verwijdering zowel kan wijzen op een poging om radicale standpunten terug te nemen als op het testen van reacties in de Europese Unie en de NAVO. Een aanval op Litouwen zou volgens artikel 5 van het Noord-Atlantisch Verdrag kunnen leiden tot collectieve reacties van de bondgenoten. De precieze betekenis van de verwijderde tekst en de intenties achter de publicatie blijven echter onzeker.
