Rusland voerde in de nacht van 13 op 14 oktober 2026 een grootschalige gecombineerde aanval uit op Oekraïne. De zwaarste inslagen waren in Kyiv en de omliggende regio, waar een ballistische raket de warmte-krachtcentrale Darnytsia-4 raakte en meerdere andere energievoorzieningen beschadigd raakten.
Volgens de Oekraïense beoordeling werden 39 raketten van verschillende typen en 128 drones ingezet. In Kyiv vielen zeker drie doden en raakten tientallen mensen gewond. De aanval veroorzaakte daarnaast stroomuitval, problemen met de watervoorziening en verkeershinder. De Oekraïense president zei dat internationale partners opnieuw geen tijdige waarschuwing hadden gegeven voor de lancering van ballistische raketten.
Meerdere schakels van het energienet geraakt
De directe inslag op Darnytsia-4 trof een van de belangrijke bronnen van elektriciteit en stadsverwarming voor de hoofdstad. Ook warmte-krachtcentrales Kyiv-5 en Kyiv-6, de thermische centrale Trypillia en hoogspanningsstations bij Chabany en Nalivaykivtsi in de regio Kyiv werden volgens Oekraïense meldingen geraakt of beschadigd. De omvang van de schade verschilde per locatie.
Daarmee werden niet alleen afzonderlijke centrales aangevallen, maar verschillende onderdelen van dezelfde keten: energieopwekking, omzetting en transport. DTEK en Ukrenergo voerden nood- en ongeplande stroomonderbrekingen in om het elektriciteitssysteem stabiel te houden. In delen van Kyiv en de regio vielen ook de watervoorziening en het transport tijdelijk uit.
De aanval volgde kort na een publieke oproep van de Amerikaanse president Donald Trump om aanvallen op energie-infrastructuur te beëindigen. Uit de beschikbare informatie blijkt niet dat de Russische doelkeuze rechtstreeks door die verklaring werd bepaald. De timing maakt de aanval wel tot een test voor de geloofwaardigheid van een mogelijk energiebestand: een politieke oproep heeft weinig beschermende werking als er geen controle en vooraf bepaalde gevolgen aan zijn verbonden.
De Oekraïense militaire autoriteiten noemden onder meer Iskander-M- en KN-23-raketten, evenals de typen Zirkon en Oniks-M. Daarnaast werden drones van verschillende soorten ingezet, waaronder straalaangedreven toestellen. De aanval begon op de avond van 13 oktober en ging door tot de ochtend van 14 oktober.
Woongebouw in brand, schade in meerdere regio’s
In Kyiv werd een flatgebouw door een ballistische aanval beschadigd. De brand verspreidde zich van de eerste tot en met de achtste verdieping. Twee mensen kwamen om het leven en 21 mensen raakten gewond. Zestien gewonden werden opgenomen in het ziekenhuis; vier van hen waren er volgens de Oekraïense meldingen ernstig aan toe.
In het district Holosiiivskyi werd een niet-residentieel gebouw geraakt. Daar viel één dode en één gewonde. In de districten Dniprovskyi en Shevchenkivskyi ontstonden branden in ongebruikte gebouwen. Brokstukken kwamen in het district Darnytskyi op het terrein van een stadion terecht en staken de grasmat in brand. In het district Bucha, in de regio Kyiv, vatte een opslaggebouw vlam.
De gevolgen bleven niet beperkt tot de hoofdstad. De Oekraïense luchtmacht registreerde in de nacht en ochtend bewegingen van straalaangedreven drones boven onder meer de regio’s Vinnytsia, Odesa, Rivne, Chmelnytskyi, Kyiv, Dnipropetrovsk en Poltava.
In de regio Chmelnytskyi veroorzaakten brokstukken een brand bij een tankstation, waarbij twee mensen gewond raakten. Een brand in een particuliere woning maakte daar nog zes gewonden. In Ternopil trof een drone een administratief gebouw. In Loetsk vielen brokstukken van een neergehaalde straalaangedreven drone op het terrein van het uitgaanscomplex Adrenalin City, waarna het dak in brand vloog.
In het dorp Malekhiv, in de regio Lviv, stortte een drone neer in een woongebied. Drie mensen raakten gewond en acht particuliere woningen werden beschadigd. Ook een distributiecentrum van de winkelketen Epicentr in Chmelnytskyi werd tijdens de aanval getroffen. Er ontstonden vijf branden en volgens de gemelde cijfers ging ongeveer 85 procent van de opgeslagen goederen verloren.
Waarschuwing kwam toen raketten Kyiv al naderden
De Oekraïense president verklaarde dat partners voor de tweede keer binnen een week geen voorafgaande informatie over een lancering van ballistische raketten hadden doorgegeven. Oekraïense systemen zouden de raketten pas hebben waargenomen toen zij de hoofdstad al naderden.
Dat verkort de tijd voor het afgeven van luchtalarm, het in gereedheid brengen van luchtverdediging en het bereiken van schuilplaatsen door burgers. Bij een ballistische aanval zijn de beschikbare minuten al beperkt. Een korte vertraging kan bepalen of mensen een blootgesteld gebouw nog kunnen verlaten, of hulpdiensten hun inzet kunnen aanpassen en of luchtverdedigingseenheden voldoende tijd hebben om te reageren.
Kyiv vraagt daarom om een verklaring voor de ontbrekende waarschuwing, een voortdurende uitwisseling van satelliet- en radargegevens en alternatieve communicatiekanalen. Zo’n reserveverbinding is belangrijk wanneer een datakanaal uitvalt of tijdens een grootschalige aanval wordt verstoord. De kwestie gaat daarmee niet alleen over diplomatieke communicatie, maar ook over een praktisch onderdeel van de bescherming van burgers.
Een bestand heeft controle en automatische gevolgen nodig
Oekraïne heeft de oproep van Trump naar eigen zeggen gesteund en na de bekendmaking ervan geen Russische energiecentrales of olieraffinaderijen aangevallen. De aanvallen op Oekraïense centrales en elektriciteitsnetwerken zouden die terughoudendheid eenzijdig maken als beide partijen niet aan dezelfde regels zijn gebonden.
Een uitvoerbare afspraak zou schriftelijk moeten vastleggen wanneer zij ingaat, hoelang zij duurt en welke locaties worden beschermd. Dat zou niet alleen centrales omvatten, maar ook onderstations, raffinaderijen, opslagplaatsen, installaties voor stadsverwarming en belangrijke transportverbindingen. Een algemene verwijzing naar energie-infrastructuur laat te veel ruimte voor uiteenlopende interpretaties.
Daarnaast is onafhankelijke controle nodig. Satellietbeelden en radargegevens kunnen helpen vaststellen welke locatie is geraakt, wanneer de aanval plaatsvond en uit welke richting het projectiel kwam. Ook de reactie op een overtreding moet vooraf zijn geregeld. Als na iedere aanval eerst opnieuw moet worden onderhandeld over verantwoordelijkheid en tegenmaatregelen, blijft de afspraak kwetsbaar.
In de Oekraïense voorstellen zou een bevestigde Russische aanval automatisch een einde maken aan eventuele beperkingen voor Oekraïne. Tegelijk zou een vooraf afgesproken pakket in werking moeten treden, met nieuwe sancties, extra luchtverdediging en meer wapens met een groter bereik. Of de Verenigde Staten en Europese partners bereid zijn zulke automatische gevolgen te verbinden aan een energiebestand, is nog niet duidelijk.
De militaire kwetsbaarheid van Oekraïense energievoorzieningen blijft intussen bestaan. De bescherming van centrales en hoogspanningsstations vraagt om meer Patriot-systemen en onderscheppingsraketten, een onafgebroken uitwisseling van inlichtingen en de mogelijkheid om middelen en gebieden die nieuwe aanvallen voorbereiden te verstoren. De aanval van 13 en 14 oktober heeft zo twee problemen tegelijk blootgelegd: de energievoorziening moet bestand zijn tegen nieuwe inslagen, en de waarschuwing voor ballistische raketten moet opnieuw op tijd komen.
