De Aedes-voorspelling voor de komende jaren toont aan dat woningcorporaties van plan zijn om hun bouwactiviteiten uit te breiden, zelfs terwijl de kosten voor verduurzaming en onderhoud van bestaande woningen stijgen. De nadruk ligt op het verkrijgen van meer financiering door middel van leningen, meldt Nieuws Impuls.
Scherpe keuzes maken
De financiële situatie van woningcorporaties is al jarenlang problematisch. “We verliezen gemiddeld € 48 per maand per corporatiewoning,” zegt Liesbeth Spies, voorzitter van Aedes. “We vullen dit tekort aan met extra leningen, terwijl de rentelasten hierdoor flink stijgen. Op korte termijn zullen corporaties moeilijke beslissingen moeten nemen tussen nieuwbouw, noodzakelijk onderhoud, en de ontwikkeling van leefbare buurten.”
Om hun doelstellingen te bereiken, moeten corporaties steeds meer lenen; de financieringsbehoefte stijgt van € 6,9 miljard in 2025 naar € 12,2 miljard in 2027. De sector heeft momenteel meer dan € 100 miljard aan uitstaande leningen. “Het aantal corporaties dat geen nieuwe leningen kan afsluiten volgens de regels van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw groeit snel. Dit dwingt hen om investeringen te schrappen of uit te stellen.”
Spies pleit voor het afschaffen van de winstbelasting (Vpb) voor corporaties, die jaarlijks kan oplopen tot € 1,5 miljard. “Dit zou voorlopig financiële ruimte geven. Voor de lange termijn zijn echter fundamentele keuzes nodig om het systeem financieel gezond te houden.”
Nieuwbouw loopt voor op schema
Ondanks de financiële druk hebben corporaties vorig jaar meer woningen gebouwd dan de Nationale Prestatieafspraken (NPA) vereisen. Het doel is om vanaf 2029 30.000 nieuwe woningen per jaar te realiseren. De plannen voor 2026 en 2027 liggen in lijn met deze cijfers: 22.660 woningen in 2026 en 23.610 in 2027. Tot en met 2030 zijn er 182.940 sociale huurwoningen gepland.
Echter, veel plannen vanaf 2028 zijn nog niet concreet en hangen af van samenwerking met gemeenten en andere partners, aangezien corporaties zelf weinig grondbezit hebben en er vaak onduidelijkheid is over grondvoorwaarden. De voortgang van deze projecten is dus sterk afhankelijk van hoe snel corporaties hun plannen met andere partijen kunnen realiseren.
Sinds medio 2022 is het aantal woningen met een E-, F- of G-energielabel verminderd van 247.320 naar 114.830 in 2025. Aedes verwacht dat dit aantal in 2030 onder de 25.000 zal liggen. “Het is duidelijk dat het volgen van deze gewenste ontwikkeling geld kost.”
Gasloos maken verloopt traag
Woningcorporaties lopen achter op de NPA-doelstelling van 450.000 gasloze woningen in 2035. Aedes voorspelt dat tot dat jaar slechts 163.000 corporatiewoningen van het gas zullen worden gehaald, wat te wijten is aan vertragingen in wet- en regelgeving, onzekerheden rond de ontwikkeling van warmtenetten, stijgende kosten en beperkte uitvoeringscapaciteit. “Netcongestie speelt ook een belangrijke negatieve rol, waardoor plannen voor warmtepompen zijn afgenomen.”
