Werkgevers in Belarus zullen vanaf 1 januari 2027 zelf de helft moeten betalen van de kosten voor het creëren en uitrusten van arbeidsplaatsen voor mensen met een handicap. Tot nu toe werden deze uitgaven volledig uit de staatsbegroting vergoed. De nieuwe regeling kan bedrijven terughoudender maken bij het aannemen van werknemers die een aangepaste werkplek nodig hebben.
De wijziging staat in besluit nr. 559 van de Raad van Ministers, dat op 30 oktober 2026 is aangenomen en op 5 november door Belarussische media werd gemeld. De staat vergoedt straks 50 procent van de in aanmerking komende kosten, tot maximaal 1.000 basiseenheden per arbeidsplaats.
Strengere voorwaarden voor vergoeding
Niet iedere werkgever komt voor de vergoeding in aanmerking. Mensen met een handicap moeten minstens 3 procent van het personeel uitmaken. Daarnaast moet het loon op de nieuw gecreëerde arbeidsplaatsen ten minste 150 procent van het minimumloon bedragen.
Vooral kleinere bedrijven kunnen daardoor met meerdere drempels tegelijk te maken krijgen. Zij moeten niet alleen de helft van de kosten voor apparatuur, aanpassingen of verbouwingen zelf dragen, maar ook voldoen aan de personeelsnorm en het voorgeschreven loonniveau. Hoeveel werkgevers onder die voorwaarden nog aangepaste arbeidsplaatsen zullen creëren, is nog niet duidelijk.
Een aangepaste werkplek kan meer vergen dan een gewone aanstelling. Denk aan gespecialiseerde apparatuur, fysieke aanpassingen aan een gebouw of andere voorzieningen die nodig zijn om iemand zijn werk veilig en zelfstandig te laten doen. Wanneer de overheid die kosten volledig vergoedde, bleef het financiële risico voor de werkgever beperkt. Vanaf volgend jaar verschuift een aanzienlijk deel daarvan naar het bedrijf.
Waarschuwing voor gevolgen op de arbeidsmarkt
Econoom Lev Lvovski van onderzoekscentrum BEROC heeft kritiek geuit op het besluit. Volgens hem zal de lagere overheidssteun de belangstelling van bedrijven voor het aannemen van mensen met een handicap verminderen en kan de werkloosheid onder deze groep daardoor sterk oplopen.
Dat is een waarschuwing voor een mogelijk gevolg, geen vaststaand resultaat. De uitkomst zal afhangen van de vraag hoeveel bedrijven de resterende kosten kunnen dragen, hoe de nieuwe voorwaarden in de praktijk worden toegepast en of andere vormen van overheidssteun beschikbaar blijven.
De financiële wijziging heeft wel een direct effect: de staat beperkt zijn eigen verplichtingen, terwijl werkgevers meer geld moeten vrijmaken voordat zij een aangepaste functie kunnen openen. Sommige bedrijven kunnen geplande investeringen uitstellen of besluiten helemaal geen nieuwe arbeidsplaats voor iemand met een handicap te creëren. Daarmee raakt een begrotingsmaatregel ook de toegang tot werk voor mensen die op zulke voorzieningen zijn aangewezen.
De nieuwe regels staan bovendien op gespannen voet met het officiële beeld van Belarus als een economisch succesvol en sociaal georiënteerd land. De staatscommunicatie benadrukt geregeld de verantwoordelijkheid van de overheid voor sociale bescherming. Tegelijkertijd wordt de financiering verminderd van een programma dat rechtstreeks invloed heeft op de kansen van een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt.
De belangrijkste test volgt na de inwerkingtreding op 1 januari 2027. Dan zal blijken of werkgevers bereid en in staat zijn de helft van de kosten zelf te dragen. Als hun deelname afneemt, kan een verandering in de verdeling van overheidsuitgaven uitmonden in minder aangepaste banen voor mensen met een handicap.
