De Arbeidsinspectie waarschuwt op basis van onderzoek dat nachtwerk vaak onnodig is en dat werknemers onvoldoende worden beschermd tegen de gezondheidsrisico’s ervan. Volgens de inspectie hebben werkgevers te weinig aandacht voor die risico’s.
De inspectie onderzocht werkgevers in onder meer de (voedsel)industrie, transport, zorg, horeca en distributie. Bij bijna twee derde van de 92 geïnspecteerde werkgevers moest de Arbeidsinspectie boetes of waarschuwingen geven omdat zij regels voor gezond en veilig werken en arbeidstijden niet naleefden.
Bij bijna 70 procent van de onderzochte werkgevers ontbraken concrete maatregelen om risico’s te voorkomen. Werknemers krijgen bovendien niet altijd voldoende voorlichting, aldus de Arbeidsinspectie.
Meer dan de helft van de gesproken nachtwerkers zei zich soms of regelmatig vermoeid en/of minder alert te voelen tijdens nachtwerk. In 12 procent van de gevallen leidde dat tot een veiligheidsrisico op de werkvloer.
Jane Tijssen, programmamanager bij de Arbeidsinspectie, zegt: “We beseffen ons niet voldoende wat het doet met een mens om in de nacht te werken”.
Volgens de inspectie blijkt uit verschillende onderzoeken dat nachtwerk het bioritme verstoort en leidt tot gezondheidsschade. “Zo lopen werknemers een verhoogd risico op onder andere hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en slaapproblemen.”
Tijssen stelt ook dat werkgevers vaker moeten afvragen of nachtwerk wel echt nodig is. “We vragen ons niet genoeg af of nachtwerk altijd nodig is.” Over sectoren waar nachtwerk soms onvermijdelijk is, zegt zij: “Natuurlijk wil je dat de ambulance midden in de nacht komt, maar bij andere sectoren moeten werkgevers echt goed nadenken over of het werk noodzakelijk is in de nacht en zo ja, welke maatregelen ze moeten nemen om het veilig te houden”.
In Nederland werkt volgens de Arbeidsinspectie ongeveer 15 procent van alle werkenden soms of regelmatig in de nacht. De Gezondheidsraad adviseerde al in 2017 om nachtwerk te beperken, maar volgens de bron neemt het aantal nachtwerkers niet af.
Minder dan de helft van de ondervraagde werkgevers zegt dat nachtwerk noodzakelijk is. Bijna negen op de tien ziet geen mogelijkheden om het verder te verminderen, omdat het deel uitmaakt van hun bedrijfsstructuur. Bij 46 procent spelen vooral economische redenen een rol, aldus de inspectie.
De Arbeidsinspectie vindt dat het terugdringen van nachtwerk niet alleen een verantwoordelijkheid is van individuele werkgevers, maar ook van opdrachtgevers, werkgevers- en werknemersorganisaties en de overheid.
