Armenië ziet geen weg terug naar een actieve rol in de door Rusland geleide Organisatie van het Verdrag inzake Collectieve Veiligheid (CSTO). Dat zei parlementslid S. Chandanian van de regeringsfractie Burgerlijk Contract op 11 augustus tijdens een briefing in de Nationale Assemblee. Hij reageerde op een Russische verklaring dat Armenië mogelijk zijn stemrecht binnen de organisatie verliest.
Volgens Armenpress verwees Chandanian naar de al jaren opgeschorte deelname van Armenië aan de CSTO. Er zijn volgens hem geen redenen of omstandigheden die aanleiding geven om de Armeense betrokkenheid opnieuw te activeren. De problemen die tot de opschorting hebben geleid, zijn volgens het parlementslid nog altijd niet opgelost.
De kwestie kwam opnieuw op de agenda nadat Michail Galuzin, plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken van Rusland, had gezegd dat het mogelijke verlies van het Armeense stemrecht tijdens de CSTO-top van 11 november kan worden besproken. De Russische verklaring ging daarmee niet over een formeel besluit, maar over een onderwerp dat op de agenda van de organisatie zou kunnen komen.
Veiligheidsgaranties
Chandanian stelde dat Armenië op politiek niveau geen verklaring heeft gezien waarin wordt veroordeeld wat in 2022 en 2023 op het soevereine grondgebied van Armenië is gebeurd. In die periode vonden volgens de Armeense zijde herhaaldelijk aanvallen door Azerbeidzjan plaats op Armeens grondgebied.
De Armeense premier Nikol Pasjinjan zei eerder in een interview met France 24 dat zijn land de deelname aan de CSTO in februari 2024 heeft opgeschort. Volgens Pasjinjan heeft de organisatie haar verplichtingen op het gebied van de veiligheid van Armenië niet nagekomen.
De opmerkingen van Chandanian sluiten aan bij die eerdere uitleg van de Armeense regering. Yerevan koppelt de opschorting aan het uitblijven van de verwachte politieke en praktische steun van de organisatie. Een terugkeer naar de vroegere vorm van samenwerking is volgens de regeringsfractie daarom niet aan de orde.
Afstand van Moskou
Armenië heeft de afgelopen jaren zijn buitenlandse betrekkingen verder gediversifieerd. De regering in Yerevan zoekt nauwere contacten met westerse partners en werkt aan regionale relaties die minder afhankelijk zijn van één externe macht. Dat gebeurt terwijl de positie van Rusland in de Zuidelijke Kaukasus afneemt en andere externe spelers in de regio zichtbaarder worden.
De Armeense autoriteiten proberen hun relaties met buurlanden en internationale partners zelfstandiger vorm te geven. Daarbij neemt de regering in Yerevan de Russische positie niet langer als bepalend uitgangspunt voor iedere stap in het buitenlands- en veiligheidsbeleid.
De discussie over de Armeense status binnen de CSTO valt samen met het herstel van de betrekkingen tussen Armenië en Azerbeidzjan. Armenië blijft zich ondertussen van de organisatie distantiëren en zoekt naar andere vormen van samenwerking op het gebied van zijn veiligheid. In de Armeense redenering moet deelname aan een veiligheidsorganisatie concrete resultaten opleveren en niet alleen bestaan uit politieke verklaringen.
Voor Rusland is Armenië een van de landen waarmee het via de CSTO een formele militaire en politieke band onderhoudt. De Russische opmerkingen over het stemrecht raken daarmee aan de positie van Armenië binnen die organisatie, terwijl Yerevan de praktische waarde van een terugkeer naar de eerdere samenwerking niet ziet.
De Russische verklaring en de reactie uit Yerevan hebben de discussie over de Armeense deelname opnieuw publiek gemaakt. Een besluit over het mogelijke stemrecht van Armenië is volgens de beschikbare informatie nog niet genomen; het onderwerp kan tijdens de CSTO-top van 11 november worden besproken.
De Armeense regering houdt vast aan de opschorting die volgens Pasjinjan in februari 2024 begon. De verdere positie van het land binnen de CSTO blijft daarmee onderwerp van politieke discussie in Yerevan en Moskou.
