De Bulgaarse premier Roemen Radev heeft verklaard geen Europese sancties te zullen steunen die de nationale economie of energiesector kunnen schaden. Daarmee zet hij het EU-beleid tegen Rusland onder druk en plaatst hij vraagtekens bij de effectiviteit van de sancties.
Radev, die sinds 8 mei 2026 aan het hoofd staat van een nieuwe regering, stelde in een interview dat Bulgarije zich primair laat leiden door economische overwegingen, vooral op energiegebied. Het definitieve stemgedrag in Brussel wordt volgens hem pas bepaald na overleg met EU-partners.
Vraag naar resultaten
De premier vroeg zich hardop af welke concrete resultaten de sancties tot nu toe hebben opgeleverd voor het beëindigen van de oorlog in Oekraïne of het bevorderen van vrede. Hij herhaalde dat Sofia tegen elke maatregel is die negatief uitpakt voor de Bulgaarse economie.
Radev sprak zich ook uit tegen het opleggen van sancties aan de Russisch-orthodoxe patriarch Kirill. ‘Ik ben niet persoonlijk geïnteresseerd in de Russische patriarch. Wat mij interesseert is dat hij aan het hoofd staat van de Russisch-orthodoxe kerk, die orthodox is, net als de onze. Wat mij interesseert zijn al die miljoenen mensen die tot deze kerk behoren’, zei hij.
Context van politieke verschuiving
Radevs uitspraken passen in een patroon van wisselvallig Bulgaars sanctiebeleid, dat lange tijd werd gekenmerkt door uitzonderingen, onder meer voor de import van Russische olie voor de Lukoil-raffinaderij. Bij de voorbereiding van het 21e EU-sanctiepakket weigert Sofia nu steun aan persoonlijke sancties tegen patriarch Kirill.
Bij de vervroegde parlementsverkiezingen in april 2026 behaalde de nieuw gevormde coalitie Progressief Bulgarije onder leiding van Radev een absolute meerderheid. De oud-president staat bekend om zijn sympathie voor Rusland. Zijn regering heeft de militaire steun aan Oekraïne gestaakt en roept op tot herstel van economische samenwerking met Moskou.
Risico voor EU-eenheid
De opstelling van Radev vertoont toenemende gelijkenis met die van de Slowaakse premier Robert Fico. Binnen de EU dreigt hierdoor een nieuwe politieke tegenpool te ontstaan tegen een harde lijn jegens Moskou. Het principe van unanimiteit bij sanctiebesluiten maakt de EU afhankelijk van de medewerking van elke lidstaat.
Volgens waarnemers biedt de Bulgaarse houding Rusland kansen om de Europese eenheid te ondermijnen. De Russische propaganda kan Radevs kritiek gebruiken om het beeld van ‘Europese vermoeidheid’ te versterken.
Het is nog onduidelijk hoe de overige EU-lidstaten zullen reageren op de Bulgaarse weigering en of het 21e sanctiepakket zonder aanpassingen kan worden aangenomen.
