Het Nederlandse kabinet heeft Klaas Knot officieel naar voren geschoven als kandidaat om de volgende president van de Europese Centrale Bank te worden. In de race om de hoogste functie bij de ECB lijkt het voorlopig vooral te gaan tussen Knot en de Spaanse kandidaat Pablo Hernández de Cos.
De regering presenteerde Knot gisteren als de Nederlandse kandidaat voor het voorzitterschap van de centrale bank. Een definitieve beslissing wordt naar verwachting pas half december genomen.
De keuze voor de nieuwe ECB-president staat niet op zichzelf. Ook twee andere belangrijke posten bij de centrale bank komen vrij: de Duitse directiezetel van Isabel Schnabel en de functie van hoofdeconoom, die nu wordt vervuld door de Ier Philip Lane.
ABN Amro-econoom Jan-Paul van de Kerke noemt die vacatures relevant voor de uitkomst.
“Al is het eigenlijk geen tweestrijd, want deze benoemingen moet je altijd in een breder geheel zien”
zei hij. Volgens hem gaan deze functies mee in het grotere plaatje rond de samenstelling van de top van de ECB.
“Die posities gaan in een grote tombola en wegen allemaal mee in het besluit over wie de nieuwe ECB-president wordt”
voegde hij daaraan toe.
De ECB is verantwoordelijk voor het monetaire beleid in de eurozone en moet de prijzen stabiel houden en de inflatie onder controle krijgen, onder meer via rentebesluiten. Wie de bank gaat leiden, krijgt daarmee een van de invloedrijkste banen van Europa.
Van de Kerke wijst er ook op dat het onwaarschijnlijk is dat één land twee leden van de ECB-directie levert. Dat kan meewegen in de afweging rond het presidentschap. Als Knot wordt gekozen, zou de huidige Nederlandse ECB-bestuurder Frank Elderson waarschijnlijk moeten vertrekken.
Volgens economen kan een Nederlandse president wel praktische voordelen hebben voor Den Haag, bijvoorbeeld via informatie en netwerken, maar zij waarschuwen tegelijk om dat effect niet te groot te maken. ING Duitsland-hoofdeconoom Carsten Brzeski zegt dat de politieke context nu anders is dan bij de benoeming van Christine Lagarde, toen achter de schermen nog een bredere ruil mogelijk was.
“Maar de situatie is nu fundamenteel anders”
zei hij.
“Maar zo’n spel is er op dit moment niet. Van een dark horse lijkt daarom nu geen sprake.”
Jakob de Haan, hoogleraar politieke economie aan de Rijksuniversiteit Groningen, zegt dat het onderscheid tussen een noordelijke en zuidelijke ECB-president vaak wordt gekoppeld aan het beeld van haviken en duiven, maar dat hij die vereenvoudiging onterecht vindt. Hij wees erop dat Knot in het verleden vrijwel altijd aankoopprogramma’s heeft gesteund.
De Haan noemde Knot bovendien geschikt in een scenario waarin de ECB te maken krijgt met hardnekkige inflatie of spanningen rond Franse staatsfinanciën.
“Laten we niet hopen dat dit verder escaleert, maar mocht de ECB in die situatie terechtkomen dan is Knot uitermate geschikt om daar antwoord op te geven”
zei hij.
