Het kabinet werkt aan nieuwe noodmaatregelen voor voedselzekerheid, waarbij supermarkten en distributiecentra mogelijk een rol krijgen in noodvoorraden voor ontwrichtende situaties. Komend jaar moeten daar draaiboeken voor klaar zijn, zegt staatssecretaris Erkens.
Erkens zei dat de laatste hand wordt gelegd aan het Landelijk Crisisplan Voedselzekerheid. In gesprek met betrokken partijen spreekt het kabinet over voorraden met kritieke goederen, zodat bij verstoringen snel kan worden teruggevallen op een reserve.
Volgens de huidige situatie zijn supermarkten en distributiecentra niet verplicht om een noodvoorraad aan te houden. In de plannen van het kabinet moeten die voorraden er uiteindelijk wel komen.
De recente hack bij Albert Heijn liet volgens het artikel zien hoe kwetsbaar de voedselketen kan zijn, al kwam de voedselzekerheid daarbij niet in het geding. Het incident wordt door brancheorganisaties en het kabinet gezien als een waarschuwing dat het systeem niet alleen digitaal, maar ook logistiek weerbaarder moet worden.
Marc Janssen, directeur van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), zegt dat noodvoorraden in bestaande gebouwen lastig zijn door de beperkte opslagcapaciteit. Volgens hem zijn verbouwingen nodig als daar meer ruimte voor moet komen.
Als alternatief noemt Janssen dat de overheid loodsen koopt of bouwt en die vult met de juiste producten. Daarbij gaat het volgens Janssen om praktische afspraken over transport en uitgifte, bijvoorbeeld via winkels of buurthuizen.
Erkens denkt dat bestaande distributiecentra wel ruimte kunnen bieden voor noodvoorraden, al gaat dat ten koste van maximale efficiëntie. Hij zei dat zo’n voorraad in een distributiecentrum voor twee of drie dagen goederen kan bevatten om een eerste risico op te vangen.
Volgens hem wordt nu in kaart gebracht welke producten echt noodzakelijk zijn. Erkens noemde kiwi’s daarbij als voorbeeld van een product dat niet vitaal is voor de bevoorrading: als die ontbreken, blijven er andere fruitsoorten over. Voor echt onmisbare productcategorieën moet volgens hem juist wél een gezamenlijke voorraad worden opgebouwd.
Eerder deze maand stelden onderzoekers van het Clingendael Instituut en de Erasmus Universiteit dat Nederland nog te weinig is voorbereid op een voedselzekerheidscrisis. Een van hun aanbevelingen is dat supermarkten met een dynamische noodvoorraad werken. Onderzoeker Pieter Zwaan benadrukte daarnaast dat burgers zelf het best thuis voorraad kunnen hebben, al is dat niet voor iedereen haalbaar.
