De reële inkomsten van 65 van de 85 Russische regio’s lagen in 2025 onder het niveau van 2021. Tegelijkertijd namen de reële uitgaven in 52 regio’s toe. Daardoor liepen de begrotingstekorten op, blijkt uit een analyse van het Russische onderzoeksmedium Agentstvo, waarover op 4 augustus 2026 werd bericht.
De vergelijking houdt rekening met de opgetelde inflatie over de periode 2022-2025. Die bedroeg volgens berekeningen op basis van gegevens van de Russische centrale bank 39,05 procent. In nominale roebels kunnen begrotingen daardoor zijn gegroeid, terwijl regio’s in werkelijkheid minder goederen en diensten konden inkopen.
Inkomsten onder druk
De grootste reële daling van de totale inkomsten deed zich voor in de oblast Kemerovo, met 39,3 procent. In de oblast Vologda daalden de inkomsten met 34,5 procent en in Ingoesjetië met 30,8 procent. In totaal was sprake van een daling in 51 regio’s en van groei in 34 regio’s.
De inkomsten uit winstbelasting namen in reële termen met 16,6 procent af, een daling van 820 miljard roebel. In 25 regio’s lagen de opbrengsten uit die belasting in 2025 zelfs onder het niveau van 2021 zonder correctie voor inflatie. De sterkste daling werd gemeten in Koezbass, waar de inkomsten uit de winstbelasting met 78,7 procent terugliepen.
In de oblasten Belgorod, Koersk, Lipetsk, Vologda, Moermansk en Orenburg, en in Karelië en Chakassië, bedroeg de daling meer dan 60 procent. De regio’s zijn onder meer afhankelijk van staal, kolen, bosbouw en chemie. De financiële resultaten van grote bedrijven in deze sectoren verslechterden.
Ook de federale overdrachten aan de regio’s namen af. Gecorrigeerd voor inflatie ging het om een daling van 1,10 biljoen roebel. Volgens de aangeleverde analyse hangt dat samen met het aflopen en herverdelen van doelgerichte programma’s en met de centralisering van inkomsten door de federale overheid.
Meer geld naar het federale niveau
Na het begin van de grootschalige oorlog tegen Oekraïne werd het Russische belasting- en begrotingsstelsel aangepast. Een groter deel van de inkomsten uit onder meer de winning van grondstoffen, accijnzen en eenmalige heffingen op extra bedrijfswinsten ging naar de federale begroting. Die middelen werden gebruikt voor de stijgende militaire uitgaven.
De Amerikaanse en Europese sancties raakten sectoren die voor veel regionale begrotingen belangrijk zijn, waaronder de metaal- en kolenindustrie. De lagere winsten van grote ondernemingen verkleinden de opbrengst van de winstbelasting. Regionale overheden moesten daardoor vaker commerciële leningen aantrekken, waardoor hun schuldenlast toenam.
De grootste reële groei van de inkomsten werd gemeten in de oblast Koersk, met 87,6 procent. Die stijging kwam vooral door hogere federale overdrachten voor steun aan inwoners en voor het herstel van grensgebieden. Ook in de oblast Magadan, de oblast Moskou en Tatarstan namen de reële inkomsten toe, met respectievelijk 33,3, 23,2 en 22,5 procent.
Uitgaven en tekorten
De hogere uitgaven konden de dalende inkomsten niet overal opvangen. In 76 van de 85 regio’s namen de reële uitgaven aan gezondheidszorg af. In 29 regio’s lagen die uitgaven zelfs zonder inflatiecorrectie onder het niveau van 2021.
De uitgaven aan huisvesting en gemeentelijke voorzieningen stegen in 55 regio’s. Ook aan onderwijs werd in de meeste regio’s meer uitgegeven: in 74 van de 85 deelgebieden lag het reële uitgavenniveau hoger dan vier jaar eerder. De beschikbare cijfers maken geen onderscheid tussen alle afzonderlijke programma’s binnen deze begrotingsposten.
Volgens de Russische Rekenkamer werd in het eerste kwartaal van 2026 in 56 regio’s een begrotingstekort geregistreerd. Een jaar eerder waren dat er 46. De cijfers hebben betrekking op de uitvoering van de regionale begrotingen in die kwartalen.
Loonbelasting stijgt
De opbrengsten uit de personenbelasting stegen in reële termen in alle regio’s behalve Moermansk. De aangeleverde analyse brengt die groei in verband met de krapte op de arbeidsmarkt. Door mobilisatie, de verschuiving van personeel naar bedrijven in de defensie-industrie en emigratie ontstond een tekort aan arbeidskrachten.
Bedrijven verhoogden de lonen om personeel te behouden. Daardoor namen de ontvangsten uit de personenbelasting toe met 483 miljard roebel. Ook de opbrengst uit de vereenvoudigde belastingregeling steeg, met 83 miljard roebel. Die groei compenseerde slechts gedeeltelijk de daling van de winstbelasting.
De Russische centrale bank stelde dat de lonen in de periode 2023-2025 sneller stegen dan de arbeidsproductiviteit. Hogere loonkosten drukten tegelijk op de winstgevendheid van bedrijven buiten de defensiesector. De regionale begrotingen kregen daardoor wel extra inkomsten uit de personenbelasting, maar verloren inkomsten uit bedrijfswinsten.
De combinatie van hogere uitgaven, lagere federale overdrachten en een zwakkere opbrengst uit de winstbelasting heeft de begrotingspositie van veel Russische regio’s verslechterd. De begrotingsuitvoering over 2026 wordt in de komende kwartalen verder gemonitord.
