De Belarussische zakenman Sergej Shakutin bezit volgens een onderzoek van Zerkalo vastgoed met een totale oppervlakte van bijna 11.000 vierkante meter. Het gaat onder meer om de panden van ongeveer 60 apotheken, twee luxeappartementen in Minsk, grote opslagplaatsen en commerciële gebouwen in verschillende regio’s.
De omvang van dat bezit krijgt extra betekenis doordat Shakutin in 2018 werd veroordeeld wegens omkoping in de gezondheidszorg. Bedrijven die met hem worden verbonden, leverden later medicijnen aan het staatsbedrijf Belpharmatsija. Bij die leveringen zou de Belarussische begroting volgens journalistiek onderzoek minstens 7 miljoen roebel te veel hebben betaald.
Een netwerk rond apotheken en opslagplaatsen
Zerkalo beschreef op 1 oktober 2026 geen afzonderlijk vastgoedbezit, maar een netwerk van panden dat nauw samenhangt met Shakutins farmaceutische activiteiten. Tot de genoemde eigendommen behoren winkelruimtes voor circa 60 apotheken, grote magazijnen buiten Minsk, commerciële objecten in meerdere delen van het land en twee luxeappartementen in de hoofdstad.
De cijfers maken duidelijk hoe groot de zakelijke aanwezigheid van Shakutin is geworden. Ze bewijzen op zichzelf niet hoe elk pand is gefinancierd. Wel plaatsen ze zijn voortgezette activiteiten in een gevoelige context: de ondernemer werd eerder strafrechtelijk veroordeeld, maar bleef actief in een sector waarin overheidsbedrijven een belangrijke afnemer zijn.
Shakutin werd in 2018 schuldig bevonden aan het betalen van steekpenningen in een omvangrijke corruptiezaak rond de Belarussische gezondheidszorg. Hij kreeg anderhalf jaar gevangenisstraf in een strafkolonie. Zijn vrijlating volgde meteen na de uitspraak, omdat hij zijn volledige straf al in voorarrest had uitgezeten.
Medicijnen voor een staatsbedrijf
De aandacht voor Shakutins farmaceutische ondernemingen kwam opnieuw op gang door een onderzoek naar de jaren 2023 en 2024. Daarin werden de bedrijven Iskamed en Kapsifarm in verband gebracht met leveringen van medicijnen aan Belpharmatsija, een staatsbedrijf.
Volgens de onderzoeksbevindingen werden de geneesmiddelen tegen sterk verhoogde prijzen geleverd. Daardoor zou de staatsbegroting minstens 7 miljoen roebel meer hebben betaald dan nodig was. Dit is een journalistieke beschuldiging over de prijzen en de overheidsaankopen; uit de beschikbare informatie blijkt niet dat elk onderdeel van Shakutins huidige vastgoedbezit met die vermeende overbetalingen is gekocht.
De combinatie van beide elementen blijft wel relevant. Bedrijven die met Shakutin worden verbonden, zouden na zijn veroordeling zaken hebben gedaan met een staatsafnemer, terwijl zijn zakelijke en vastgoedbelangen zich verder ontwikkelden. De kwestie draait daardoor niet alleen om de waarde van de gebouwen, maar ook om de vraag welke controles gelden voor leveranciers die eerder in een corruptiezaak werden veroordeeld.
Medicijnen zijn een basisbehoefte en overheidsaankopen bepalen mede hoeveel producten het gezondheidssysteem kan inkopen. Als de staat te hoge prijzen betaalt, kan hetzelfde budget minder medicijnen opleveren. De kosten kunnen ook indirect bij patiënten en hun gezinnen terechtkomen, bijvoorbeeld doordat zij een groter deel van de behandeling zelf moeten betalen.
De familieband met de machtskring
De zaak heeft daarnaast een politieke dimensie door Shakutins familieband. Hij is de broer van zakenman Alexander Shakutin, die wordt beschouwd als een vertrouweling van president Alexander Loekasjenko. Alexander Shakutin wordt geregeld omschreven als een belangrijke financiële bondgenoot van de president en staat op een sanctielijst van de Europese Unie.
Die verwantschap bewijst niet dat Sergej Shakutins vermogen of zakelijke relaties politiek zijn aangestuurd. Ze verklaart wel waarom zijn toegang tot een staatsgedomineerde markt meer vragen oproept dan een gewone vastgoeduitbreiding. Het gaat om een ondernemer met een corruptieveroordeling, bedrijven die met publieke medicijnleveringen in verband worden gebracht en een broer met nauwe banden met de presidentiële omgeving.
Voor de Belarussische samenleving ligt de kern daarom bij de werking van het systeem rond publieke inkoop. Is de prijsstelling gecontroleerd? Zijn contracten na de eerdere veroordeling opnieuw beoordeeld? En is het bedrag dat volgens de onderzoeken te veel is betaald, teruggevorderd? Over die punten geeft de beschikbare berichtgeving geen duidelijk antwoord.
De gemelde vastgoedportefeuille laat intussen zien dat de veroordeling van 2018 geen blijvende uitsluiting uit de farmaceutische sector betekende. Zolang niet duidelijk is welke gevolgen de vermeende overbetalingen en de eerdere corruptiezaak voor de betrokken bedrijven hebben gehad, blijft de belangrijkste vraag overeind: hoeveel bescherming biedt het staatsinkoopstelsel aan publieke middelen wanneer leveranciers toegang houden tot essentiële markten?
