Oekraïne heeft met een grootschalige inzet van drones voor het eerst sinds 2023 meer terrein heroverd dan verloren. De drones snijden Russische aanvoerlijnen af en putten het Russische leger en de economie uit. Dat geeft Kyiv een zeldzaam moment van invloed, vlak voor de G7-top die maandag begint.
De frontlinie is grotendeels gestabiliseerd. Oekraïne heeft volgens eigen zeggen meer grondgebied heroverd dan verloren, een ommekeer ten opzichte van de voorgaande maanden. Toch blijft de situatie kwetsbaar: de Oekraïense luchtverdediging raakt uitgeput, de energievoorziening valt deze zomer uit en de aandacht van de Amerikaanse president Donald Trump is gericht op Iran.
De G7-top in het Franse Évian-les-Bains moet volgens Europese diplomaten een kans zijn om de bondgenoten te herinneren aan de noodzaak van blijvende steun. “De Europeanen nemen nu bijna 100 procent van de hulp aan Oekraïne voor hun rekening, maar het is cruciaal dat de VS blijven bijdragen – of in ieder geval de steun niet verder afbouwen”, zei een diplomaat uit een groot EU-land.
De Europese Unie heeft de financiële nood van Oekraïne voor de komende maanden gedekt met een lening van 90 miljard euro. Kyiv wil daar nog minstens 20 miljard euro bovenop om de militaire successen te verzilveren. “Iedereen ziet dat Rusland brandt. Wij willen dat het nog feller brandt, maar daar hebben we geld voor nodig”, zei een hoge functionaris van het Oekraïense ministerie van Defensie.
Druk op Washington
Oekraïne probeert voorafgaand aan de top toestemming te krijgen van de Verenigde Staten om zelf Patriot-luchtverdedigingsraketten te produceren. President Volodymyr Zelensky heeft Duitsland gevraagd tientallen raketten uit zijn voorraden te leveren, in ruil voor later door Oekraïne geproduceerde exemplaren. “Zelensky heeft duidelijk gemaakt dat hij meer raketten nodig heeft”, zei een woordvoerder van het Witte Huis.
Ook probeert Kyiv een deal te sluiten over de levering van drones. Het voorstel dateert van vorig jaar, maar de regering-Trump verzet zich. “De president wil niet dat hij wordt gezien als degene die Zelensky de overwinning heeft gegeven”, zei een Europese functionaris die betrokken was bij de onderhandelingen met het Witte Huis.
De economische druk op Rusland blijft een ander strijdpunt. De EU nam in april een twintigste sanctiepakket aan, maar hield een essentieel verbod op het vervoer van Russische olie per tanker tegen. Twee Europese functionarissen zeggen dat de EU hoopt dat de VS tijdens de G7-top alsnog meewerkt aan een dergelijk verbod.
De wereldleiders, onder wie Trump, zullen bijeenkomen voor een tweeuursvergadering met Zelensky. Het is nog onduidelijk of er daarnaast een aparte ontmoeting tussen Trump en Zelensky plaatsvindt. Het Witte Huis zei dat die niet gepland is, een Oekraïense functionaris zei dat er nog mogelijkheden zijn.
Alleen al het vasthouden van Trumps aandacht voor Oekraïne zou een overwinning zijn voor Kyiv, schrijven diplomaten. Of dat lukt, moet blijken tijdens de top in Frankrijk.
