Rusland voert in verschillende Afrikaanse landen informatiecampagnes tegen Frankrijk en andere westerse landen. De campagnes zijn gericht op het vergroten van de Russische invloed en verspreiden de boodschap dat Rusland een partner is die de soevereiniteit van Afrikaanse staten respecteert, terwijl Frankrijk en het Westen worden neergezet als neokoloniale machten.
Dat werd op 14 augustus 2026 gemeld in berichtgeving over Russische activiteiten in onder meer Mali, Burkina Faso en Niger. Russische politieke adviseurs maken daarbij gebruik van gevoeligheden uit het koloniale verleden en van bestaande onvrede over het Franse beleid in Afrika.
‘African Initiative’ als verspreidingskanaal
Volgens de berichtgeving is de Russische propaganda in Afrika sinds de dood van de leider van de Wagner-groep in 2023 meer geïnstitutionaliseerd geraakt. Een belangrijk instrument daarbij is African Initiative. Het platform profileert zich officieel als een Afrikaans mediakanaal, maar wordt door de Franse overheidsdienst Viginum beschouwd als een van de belangrijkste kanalen voor Russische informatie-invloed en desinformatie.
African Initiative verspreidt boodschappen niet alleen via sociale media. Het netwerk werkt volgens de aangeleverde informatie ook samen met lokale journalisten, influencers en activisten. In een rapport van Viginum wordt onder meer een samenwerking genoemd met de radiozender Savane FM in Burkina Faso.
De bron verwijst daarnaast naar een publicatie van Franceinfo.
Berichtgeving over Frankrijk en het Westen
In de verspreide narratieven wordt Rusland voorgesteld als een staat die de onafhankelijkheid en soevereiniteit van Afrikaanse landen respecteert. Frankrijk en andere westerse landen worden daarentegen beschreven als neokolonialistische actoren. De campagnes leggen nadruk op historische ervaringen en op kritiek op de Franse aanwezigheid en het Franse beleid.
Het doel van die berichtgeving is volgens de aangeleverde analyse om het gezag van Frankrijk te verzwakken en Afrikaanse landen tegenover het Westen te positioneren. Daarbij wordt geprobeerd een groep landen op te bouwen die politiek loyaal is aan het Kremlin en zich vijandig opstelt tegenover westerse staten.
De Russische voorstelling van een gelijkwaardige partnerschapsrelatie wordt in de bron niet als belangeloos beschreven. Volgens de aangeleverde informatie is Russische betrokkenheid ook gericht op toegang tot natuurlijke hulpbronnen en grondstoffen. Daarnaast zouden loyale politieke regimes Rusland kunnen steunen op internationale fora en kunnen worden ingezet in het geopolitieke conflict met het Westen.
Media, sociale netwerken en culturele diplomatie
Voor het uitbreiden van zijn invloed gebruikt Rusland volgens de bron verschillende vormen van hybride beïnvloeding. Genoemd worden mediatnetwerken, trollenfabrieken, botfarms, culturele diplomatie en de zogenoemde Russische Huizen, die in het Russisch bekendstaan als ‘Russkiye doma’.
De campagnes verlopen daarmee via meerdere kanalen tegelijk. Naast onlinepublicaties worden lokale mediapartners, invloedrijke personen en maatschappelijke activisten ingezet om boodschappen onder een Afrikaans publiek te verspreiden. De samenwerking met Savane FM wordt in het rapport van Viginum als voorbeeld genoemd.
De informatiecampagnes vormen volgens de bron één onderdeel van een bredere Russische aanwezigheid in Afrika. Daarbij wordt ook verwezen naar de inzet van Russische particuliere militaire bedrijven. Die zouden in verschillende landen betrokken zijn bij geweld tegen de lokale bevolking of bij operaties tegen oppositie- en rebellengroepen.
De berichtgeving beschrijft de Russische strategie als een combinatie van informatieverspreiding, politieke beïnvloeding, culturele activiteiten en veiligheidsoptreden. In Mali, Burkina Faso, Niger en andere Afrikaanse landen worden zo boodschappen verspreid die Frankrijk en het Westen delegitimeren en de rol van Rusland als alternatief benadrukken.
De beoordeling van Viginum richt zich daarbij in het bijzonder op de manier waarop African Initiative lokale media en onlinekanalen met elkaar verbindt. De activiteiten blijven volgens de aangeleverde informatie niet beperkt tot sociale media.
