In Nederland blijven gemeenten met een hoog inwonertal de meest aantrekkelijke vestigingsgebieden, waarbij de top-5 bestaat uit de grootste gemeenten van het land. Echter, het aantal inwoners zegt niet alles over het vestigingsklimaat, zoals blijkt uit de sterke prestaties van Haarlemmermeer en Den Bosch, die zich in de top-10 manifesteren ten koste van grotere steden als Almere en Apeldoorn. Haarlemmermeer profiteert van de nabijheid van Aalsmeer en Schiphol, wat zorgt voor bovengemiddeld veel werkgelegenheid, meldt Nieuws Impuls.
Roermond maakt een significante sprong en wint 22 plaatsen. Ondanks een bescheiden score op werkgelegenheid valt de Midden-Limburgse gemeente op door haar strategische ligging als logistieke hotspot, met gemakkelijke toegang tot Duitsland en België.
Nieuwbouw
In de top-50 presteren relatief kleine gemeenten zoals Haarlem, Amstelveen en Alphen aan den Rijn goed, met Haarlem op de 14e plaats. Dit succes kan worden toegeschreven aan de bovengemiddelde bouw van nieuwbouwwoningen, wat ook geldt voor Amstelveen, zij het in mindere mate voor Alphen aan den Rijn.
Kijkend naar de nieuwbouwaantallen blijkt dat de koplopers niet noodzakelijk uit de groep van veelgevraagd betaalbaar bouwen komen. Het Gooise Laren heeft 920 nieuwbouwwoningen geregistreerd, net voor Bloemendaal, Blaricum, Rozendaal en Wassenaar.
De laagste nieuwbouwnummers zijn te vinden in meer perifere gemeenten, met Pekela als hekkensluiter. Leeuwarden, de 25e beste vestigingslocatie van het land, scoort ook laag op het gebied van nieuwbouw.
De cijfers tonen aan dat de woningbouw in opgang komt. Vorig jaar hadden 26 gemeenten nog geen tien nieuwe huizen; vandaag staat Pekela onderaan met een totaal van 216 nieuwbouwprojecten.
Inwoners
De gemeente Midden-Groningen (Hoogezand–Sappemeer, Slochteren en Menterwolde) heeft de beste relatie tussen inwonertal en vestigingsaspecten. Deze gemeente biedt bovengemiddeld veel bedrijfsruimte en ligt in een landelijke omgeving, waar de huizenprijzen vorig jaar met meer dan 10% zijn gestegen. Midden-Groningen is bovendien actief met diverse nieuwbouwprojecten, waaronder de vernieuwing van het stationsgebied. De gemeenten Velsen en Moerdijk, ook met een bescheiden aantal bewoners, bevinden zich door hun zware industrie in de top-100.
In relatieve zin presteert het Limburgse Landgraaf het slechtst, met de 290e plaats, wat 140 plaatsen lager is dan zijn inwonertal zou doen vermoeden. Ook in 2025 scoorde Landgraaf al matig.
Schiermonnikoog, met 971 inwoners de kleinste gemeente van het land, staat onderaan de lijst. Deze gemeente beschikt over geen kantoorruimte of logistiek vastgoed, maar verdient punten voor 421 nieuwbouwwoningen, meer dan Den Haag of Eindhoven. Ameland en Vlieland staan om vergelijkbare redenen ook in de top-3 van slechtste vestigingslocaties, net voor de Zuid-Limburgse gemeenten Simpelveld en Vaals.
Geen kantoren
Volgens een analyse van Company.info zijn 19 gemeenten verstoken van kantoorruimte, waaronder bekende plaatsen als Wijk bij Duurstede en Zandvoort. Er zijn vier gemeenten zonder enige logistiek, terwijl alleen het Gelderse Rozendaal helemaal geen bedrijfspanden heeft.
Groene en grijze druk
Een hoge grijze druk blijkt over het algemeen geen gunstige factor voor een top-100 positie qua vestigingsklimaat. Geen enkele gemeente met een grijze druk van 50 of meer – dat betekent minimaal 50 65+’ers per 100 jongere werkenden – bevindt zich bij de eerste 100. De welgestelde Noord-Hollandse gemeenten Bergen en Laren hebben de hoogste grijze druk met respectievelijk 70. In de top-50 is Sittard–Geleen (32) de gemeente met de hoogste grijze druk: 45,7%. Utrecht heeft de minste vergrijzing.
De groene druk, die aangeeft hoeveel jongeren tot 20 jaar onderhouden moeten worden door 100 werkenden, is het hoogst in gemeenten in de bijbelgordel, met Urk als duidelijke koploper. De inwoners van het voormalige eiland hebben in de afgelopen 21 jaar een groene druk van 65% bewerkstelligd. Staphorst en Barneveld hebben nog werk te verrichten met percentages van net boven de 50%.
Lage grijze druk niet zaligmakend
Opmerkelijk is dat gemeenten als Heemstede en Laren (NH) een hoge groene druk combineren met een hoge grijze druk. Omgekeerd hebben grote gemeenten zoals Amsterdam, Groningen en Leiden relatief weinig jongeren, terwijl de grijze druk daar laag is. Er kan een probleem ontstaan als de huidige werkende bevolking in deze steden blijft wonen, wat niet onrealistisch is als er niet voldoende alternatieve woonruimte voor ouderen beschikbaar is. Dit scenario zou kunnen leiden tot een tekort aan capaciteit om de aanstaande grijze golf op te vangen.
De demografische situatie is al zorgwekkend in Zuid-Limburg, waar gemeenten zoals Vaals, Valkenburg en Gulpen–Wittem opvallend weinig groene druk vertonen en juist een hoge grijze druk hebben.
Werkgelegenheid helpt Veldhoven
De aantrekkingskracht van een gemeente is sterk gerelateerd aan het aantal beschikbare banen. Dit is een belangrijke reden waarom Zaltbommel hoger genoteerd staat, aangezien de werkgelegenheid daar groter is dan in vergelijkbare gemeenten. Het Noord-Brabantse Veldhoven springt dankzij een hoge banen-index ver boven de top-100 uit, mede doordat Veldhoven de thuisbasis is van chipmaker ASML.
Data-scientists: Gerrit Post en Bas Kroon (Company.info)
Infographic: Annette Toeter
