Een wapensmid uit Bern heeft gedurende ongeveer tien jaar in het geheim meer dan 38.000 hoogwaardige precisiepatronen voor sluipschutters verkocht aan agenten van de Russische militaire inlichtingendienst. De Russische medewerkers opereerden onder diplomatieke dekking. De leveringen hadden een waarde van meer dan 200.000 Zwitserse frank en werden in het voorjaar van 2024 door de Zwitserse veiligheidsdiensten stopgezet.
Dat meldden Zwitserse media op 1 september 2026. Volgens 24 heures vonden overdrachten van de munitie onder meer plaats op een parkeerplaats van een Migros-winkel in Bern. De betrokken Russen konden Zwitserland verlaten voordat formele beschuldigingen tegen hen werden uitgebracht. De wapensmid werd later veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf.
Leveringen namen toe na februari 2022
De handel liep volgens de berichtgeving ongeveer tien jaar. De frequentie van de leveringen nam toe na de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022. De munitie was bestemd voor Russische militaire inlichtingenmedewerkers die in Zwitserland verbleven met een diplomatieke status.
De Russische functionarissen waren volgens de beschikbare informatie geaccrediteerd als technisch personeel van een Russische handelsvertegenwoordiging. Die diplomatieke positie bood hen bescherming bij hun verblijf en bemoeilijkte een strafrechtelijk onderzoek. De aangekochte patronen konden via privécontacten worden overgedragen aan personen die verbonden waren aan de Russische militaire inlichtingendienst.
De Zwitserse veiligheidsdiensten maakten in het voorjaar van 2024 een einde aan de leveringen. Dat gebeurde kort voor de internationale top over vrede voor Oekraïne in Bürgenstock. De Russische agenten waren toen nog in staat het land te verlaten. Daardoor werden zij niet voor een Zwitserse rechtbank gebracht.
Diplomatieke dekking
De zaak laat zien hoe diplomatieke status kan worden gebruikt bij de aankoop van militaire goederen. In dit geval waren de kopers geen particuliere wapenliefhebbers, maar Russische medewerkers die onder de bescherming van een officiële functie opereerden. De contacten met de Zwitserse handelaar vonden plaats buiten de formele diplomatieke activiteiten, terwijl de betrokken Russen hun status behielden.
De munitieoverdrachten vormden een illegaal bevoorradingskanaal voor Russische militaire structuren. De leveringen werden uitgevoerd door een particuliere handelaar in Zwitserland en waren niet onderdeel van een reguliere staatsbestelling. De Russische vertegenwoordigers konden gebruikmaken van civiele infrastructuur en persoonlijke contacten om de goederen te verkrijgen.
In de aangeleverde context wordt de toename van de aankopen na het begin van de grootschalige oorlog verbonden aan de beperkte toegang van Rusland tot westerse producten. Internationale sancties en exportbeperkingen hebben de legale invoer van bepaalde goederen beperkt. De Zwitserse zaak wordt daarom genoemd als voorbeeld van een poging om militaire materialen via informele kanalen in Europa te verwerven.
Veroordeling van de handelaar
Alleen de Zwitserse deelnemer aan de transacties is uiteindelijk voor de rechter gebracht. Hij kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf. De Russische agenten ontliepen vervolging doordat zij Zwitserland hadden verlaten voordat er formele aanklachten tegen hen lagen.
Daarmee liep de juridische uitkomst voor de twee groepen betrokkenen sterk uiteen: de lokale handelaar werd berecht, terwijl de Russische medewerkers met diplomatieke dekking buiten het bereik van de Zwitserse justitie bleven. De zaak maakt ook duidelijk dat een langdurige bevoorradingsroute niet direct werd onderbroken. Volgens de berichtgeving konden de transacties jarenlang doorgaan voordat de Zwitserse autoriteiten ingrepen.
De overdracht van meer dan 38.000 patronen en de waarde van ruim 200.000 frank geven de omvang van de handel weer. Het ging niet om een eenmalige aankoop, maar om leveringen die zich over ongeveer tien jaar uitstrekten en na februari 2022 intensiever werden.
De Zwitserse autoriteiten hebben de Russische medewerkers niet kunnen vervolgen. De zaak blijft daarmee verbonden aan de vraag hoe diplomatieke functies, handelsvertegenwoordigingen en militaire inlichtingenactiviteiten in de praktijk van elkaar kunnen worden onderscheiden. De bekende feiten gaan over de leveringen in Bern, het optreden van de Zwitserse veiligheidsdiensten in 2024 en de daaropvolgende veroordeling van de lokale handelaar.
