De Italiaanse oppositie vraagt de regering om onderzoek te doen naar een mogelijke Russische rol bij de explosie in de fabriek van KNDS Ammo Italy in Colleferro, bij Rome. De ontploffing vond op 13 augustus plaats in een afdeling waar kruit wordt geperst. De Italiaanse minister van Defensie, Guido Crosetto, zegt dat de regering geen aanwijzingen heeft voor Russische betrokkenheid. Het Openbaar Ministerie in Velletri houdt in het onderzoek alle mogelijkheden open.
De kwestie kreeg op 19 augustus opnieuw politieke aandacht nadat Italiaanse media berichtten over mogelijke Russische sabotage. De fabriek ligt in de gemeente Velletri en maakt munitie. Een deel daarvan wordt door Europese landen aan Oekraïne geleverd. Volgens Euractiv willen oppositiepartijen dat de regering duidelijk maakt of Italië rekening houdt met een concreet risico op hybride aanvallen vanuit Rusland.
Oproep van Carlo Calenda
Oppositieparlementariër Carlo Calenda heeft de regering gevraagd de beschikbare inlichtingen te beoordelen. Hij wijst daarbij op de ruime berichtgeving over de explosie in Russische media. Volgens Calenda moet de regering kiezen voor parlementaire controle of een duidelijke verklaring van premier Giorgia Meloni over de vraag of Italië met een specifieke dreiging te maken heeft.
De oproep komt terwijl de oorzaak van de explosie nog niet is vastgesteld. Volgens berichten in Italiaanse media ontstond eerst brand in de afdeling voor het persen van kruit, waarna de explosie volgde. Het onderzoek van de procureur in Velletri is nog gaande. Er is vooralsnog geen officiële mededeling dat de explosie het gevolg was van sabotage, laat staan dat Rusland daarbij betrokken was.
Minister Crosetto heeft verklaard dat de Italiaanse autoriteiten op dit moment niet beschikken over gegevens die op Russische betrokkenheid wijzen. Daarmee heeft hij de mogelijkheid niet als vastgesteld gepresenteerd. De verklaring sluit aan bij de huidige stand van het onderzoek, waarin nog geen publieke conclusie over de oorzaak van het incident is getrokken.
Onderzoek naar eerdere sabotage
Voorstanders van een bredere veiligheidsbeoordeling verwijzen naar eerdere sabotagezaken in Europa. Het bekendste voorbeeld is de explosie in 2014 bij munitiedepots in Vrbětice in Tsjechië. Tsjechische opsporingsdiensten hebben de Russische militaire inlichtingendienst en eenheid 29155 verantwoordelijk gehouden voor die explosies.
Dat precedent vormt op zichzelf geen bewijs voor een verband met Colleferro. Het is wel de reden waarom Italiaanse parlementariërs willen dat naast de technische oorzaak ook de mogelijkheid van buitenlandse inmenging wordt onderzocht. Zij vragen om een beoordeling van inlichtingen en om parlementair toezicht op de manier waarop de autoriteiten de zaak behandelen.
De discussie raakt aan de beveiliging van Europese bedrijven die betrokken zijn bij de productie of levering van militair materieel voor Oekraïne. Fabrieken, opslaglocaties en logistieke verbindingen die bij die keten horen, bevinden zich in verschillende Europese landen. In het geval van KNDS Ammo Italy gaat het om een onderneming die munitie produceert waarvan een deel via Europese landen bij Oekraïne terechtkomt.
In de politieke discussie over Russische activiteiten in Europa worden naast mogelijke sabotage ook cyberaanvallen, spionage en informatieoperaties genoemd. De Italiaanse oppositie stelt dat daarom niet alleen de directe oorzaak van de explosie moet worden onderzocht, maar ook eventuele aanwijzingen voor buitenlandse betrokkenheid. Die beoordeling valt onder de Italiaanse autoriteiten en moet worden onderscheiden van politieke vermoedens en berichtgeving in de media.
De explosie heeft daarmee zowel een strafrechtelijk als een politiek veiligheidsaspect gekregen. Het strafrechtelijke onderzoek moet uitwijzen wat er in de fabriek is gebeurd. De regering moet daarnaast bepalen of de beschikbare inlichtingen aanleiding geven voor aanvullend onderzoek door veiligheidsdiensten of voor parlementaire bespreking.
De Italiaanse autoriteiten hebben nog geen definitieve oorzaak van de explosie bekendgemaakt. Het onderzoek in Velletri loopt door.
