De gezamenlijke begrotingstekorten van de Russische regio’s lopen in 2026 op tot 2 biljoen roebel, verwacht Sberbank. Dat bedrag ligt 500 miljard roebel, ofwel 33 procent, boven het tekort van vorig jaar. Volgens Alexander Isakov, senior managing director en hoofd van het centrum voor macro-economisch onderzoek van Sberbank, verslechtert de financiële positie van de regionale overheden verder nadat zij 2025 al met een historisch tekort afsloten.
De raming werd op 2 en 3 september 2026 door Russische en internationale media gemeld. Het nominale tekort zou daarmee voor het tweede jaar op rij een record bereiken. Sberbank verwacht tegelijkertijd dat de economische groei in Rusland vertraagt en dat de winstgevendheid van bedrijven verder onder druk komt te staan.
Lagere bedrijfswinsten
De eigen inkomsten van de regio’s worden onder meer geraakt door de ontwikkeling van de bedrijfswinsten. De winstbelasting is een belangrijke inkomstenbron voor regionale begrotingen. Uit cijfers van Rosstat blijkt volgens de aangeleverde gegevens dat de gezamenlijke winst van Russische bedrijven in de eerste helft van 2026 met 13 procent is gedaald ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. In juni lag de winst meer dan vijf keer lager.
Ook het aandeel verlieslatende ondernemingen nam toe: van 30,4 procent een jaar eerder naar 33,5 procent in de eerste helft van 2026. Daardoor krijgen regionale overheden minder inkomsten binnen dan waarop in hun begrotingen was gerekend. Die inkomsten worden gebruikt voor onder meer infrastructuur, gezondheidszorg, onderwijs en sociale programma’s.
De ontwikkeling wordt in de aangeleverde berichtgeving mede verbonden aan de gevolgen van de internationale sancties die zijn ingesteld na de Russische gewapende agressie tegen Oekraïne. Russische bedrijven hebben daardoor minder toegang tot Europese financiële markten, geavanceerde technologie en geïmporteerde onderdelen. Pogingen om handelsstromen te verleggen naar landen in Azië en Afrika hebben volgens de beschrijving geleid tot langere transportroutes, vertragingen in de aanvoer en hogere logistieke kosten.
Bedrijven betalen daarnaast meer aan tussenpersonen voor alternatieve importkanalen en ondervinden problemen bij grensoverschrijdende betalingen. Deze kosten drukken op de winst. Over de precieze bijdrage van afzonderlijke factoren aan de daling van de bedrijfswinsten bevat de berichtgeving geen afzonderlijke uitsplitsing.
Meer lasten voor regio’s
Sinds het begin van de grootschalige Russische oorlog tegen Oekraïne in 2022 heeft Moskou de belastingverdeling aangepast om hogere militaire uitgaven te financieren. In de aangeleverde analyse wordt gesteld dat de federale overheid een groter deel van liquide belastinginkomsten naar zich toe heeft getrokken. Het gaat onder meer om de belasting op de winning van delfstoffen, accijnzen en eenmalige heffingen bij grote bedrijven.
Volgens die analyse blijven inkomsten uit grondstoffen daardoor in mindere mate bij de regio’s achter. Tegelijkertijd zouden regionale overheden een groter deel van de uitgaven dragen die samenhangen met de oorlog, zoals betalingen aan militairen, sociale voordelen en het herstel van gebieden. Voor deze taken zou geen structurele financiering zijn gegarandeerd.
De federale overdrachten aan de regio’s zouden in 2026 met 2 procent zijn afgenomen. De combinatie van lagere eigen inkomsten en minder overdrachten vergroot de druk op regionale begrotingen. Sberbank noemt voor het totale tekort een stijging van 33 procent ten opzichte van 2025.
Bezuinigingen op gezondheidszorg
Gezondheidszorg is een van de beleidsterreinen waarop regionale overheden inmiddels ingrijpen. In 2026 besloten 19 van de 82 Russische regio’s hun uitgaven aan gezondheidszorg te verlagen. In enkele regio’s gaat het om forse kortingen: de oblast Vologda verlaagt de uitgaven met 39 procent, de oblasten Irkoetsk en Kemerovo met 30 procent en de oblasten Moskou en Volgograd met 25 procent.
De aangeleverde analyse stelt dat dergelijke bezuinigingen kunnen doorwerken in programma’s voor de modernisering van poliklinieken en in toeslagen voor artsen. Ook kan de beschikbaarheid van medische zorg lokaal onder druk komen te staan. De berichtgeving maakt niet per regio bekend welke concrete voorzieningen al zijn geschrapt of uitgesteld.
Regionale bestuurders staan daarmee voor de keuze om uitgaven aan ontwikkeling en onderhoud te beperken of meer schuld aan te gaan. In de aangeleverde informatie wordt vermeld dat sommige regio’s commerciële leningen afsluiten tegen rentes van 20 tot 25 procent per jaar. Daarmee zouden zij bestaande verplichtingen kunnen aflossen of tijdelijke begrotingstekorten kunnen opvangen.
Schulden en rentelasten
De hoge kredietrente wordt in verband gebracht met het beleid van de Russische centrale bank. Die verhoogde de beleidsrente naar zeer hoge niveaus om de inflatie te remmen en de door militaire uitgaven oververhitte economie te stabiliseren. Voor regionale overheden maakt dat nieuwe marktfinanciering duurder.
Volgens prognoses van analisten die in het bronmateriaal worden aangehaald, kan de totale regionale schuld aan het einde van 2026 met 33 procent zijn gestegen ten opzichte van 2025. Het bronmateriaal vermeldt niet welk absoluut schuldbedrag daarbij hoort.
De Russische regio’s sloten 2025 al af met het grootste gezamenlijke begrotingstekort uit de geschiedenis. De nieuwe raming van Sberbank voorziet voor 2026 een verdere verslechtering, terwijl de inkomsten uit bedrijfswinsten dalen en de financieringskosten hoog blijven. Reuters berichtte over de verwachtingen van Sberbank; ook The Moscow Times publiceerde over de raming van 2 biljoen roebel.
