De voormalige medewerker van het Russische staatsmediaconcern Rossija Segodnja, Miloš Fleishgans, geeft inmiddels Engelse les en geschiedenis aan een middelbare school in de Tsjechische stad Pilsen. Fleishgans werkte zes jaar voor het mediaconcern, waaronder voor de Tsjechische afdeling van Sputnik, voordat hij aan de slag ging bij de middelbare school voor informatietechnologie en financiële dienstverlening.
Zijn eerdere werkzaamheden kwamen op 11 september 2026 onder de aandacht nadat de Tsjechische nieuwssite Plzeňská Drbna over zijn huidige baan had bericht. De kwestie krijgt extra gewicht omdat Fleishgans niet alleen voor Russische staatsmedia werkte, maar ook publiekelijk optrad in een uitzending van de Russische staatstelevisie.
In die reportage uit 2021 beschuldigde hij Tsjechische media ervan dat zij hysterie en conflicten met Rusland aanwakkerden. De uitzending vermeldde volgens de berichtgeving niet dat Fleishgans op dat moment medewerker was van Rossija Segodnja. De Tsjechische contraspionagedienst beschouwt dat mediaconcern als het belangrijkste instrument van Russische staatspropaganda.
Optreden op Russische televisie
De combinatie van zijn voormalige functie en zijn optreden op de Russische televisie roept vragen op over de manier waarop zijn achtergrond bij zijn aanstelling is beoordeeld. Dat geldt vooral omdat hij nu geschiedenis onderwijst aan leerlingen in het middelbaar onderwijs. In dat vak worden politieke ontwikkelingen en internationale conflicten behandeld die ook in de Russische staatsmedia op een sterk gekleurde manier worden beschreven.
De beschikbare informatie toont niet aan dat Fleishgans tijdens zijn lessen een specifieke Russische interpretatie van de geschiedenis heeft verkondigd. Wel bestaat er, gezien zijn eerdere werkzaamheden en zijn publieke uitspraken, zorg over de mogelijkheid dat leerlingen met een eenzijdige voorstelling van politieke gebeurtenissen in aanraking komen. Die zorg gaat niet alleen over één docent, maar ook over de controle die scholen uitvoeren voordat zij personeel aannemen.
Voorstanders van een strengere beoordeling van kandidaten wijzen erop dat een onderwijsinstelling niet uitsluitend naar vakkennis en leservaring kan kijken wanneer iemand eerder bij een buitenlands staatsmediaconcern heeft gewerkt. De functie bij Rossija Segodnja was openbaar en Fleishgans verscheen bovendien in een reportage waarin hij de berichtgeving van Tsjechische media aanviel. Daarmee was zijn professionele verleden volgens de berichtgeving niet volledig verborgen, ook al was het niet bij iedereen binnen de school bekend.
School zegt van niets te hebben geweten
Schooldirecteur Přemysl Schmidl verklaarde dat hij niet op de hoogte was van het verleden van Fleishgans. Tegelijkertijd zei hij geen probleem te zien in diens aanstelling zolang het verleden geen gevolgen heeft voor de school of het onderwijs. Volgens Schmidl hoort politiek niet thuis op school en worden kandidaten vooraf niet op die manier doorgelicht.
Die verklaring legt een spanning bloot tussen de formele neutraliteit die scholen nastreven en de invloed die docenten in de dagelijkse praktijk kunnen hebben. Geschiedenislessen bestaan niet alleen uit het overbrengen van jaartallen en feiten. De keuze van bronnen, de uitleg van conflicten en de manier waarop machthebbers en gebeurtenissen worden beschreven, bepalen mede hoe leerlingen politieke ontwikkelingen begrijpen.
De schooldirecteur stelde niet dat Fleishgans Russische standpunten in de klas verkondigt. Zijn beoordeling is gebaseerd op de voorwaarde dat diens eerdere werk geen invloed heeft op de school en het onderwijs. Of die invloed daadwerkelijk bestaat, blijkt niet uit de beschikbare berichtgeving. Ook is niet gemeld dat leerlingen of ouders een formele klacht tegen de docent hebben ingediend.
Fleishgans zelf weigerde vragen van journalisten te beantwoorden. Daardoor is zijn huidige visie op zijn vroegere werk, zijn optreden op de Russische televisie en zijn rol als geschiedenisdocent niet publiek toegelicht. Evenmin is bekend of de school naar aanleiding van de berichtgeving aanvullende maatregelen wil nemen of zijn aanstelling opnieuw wil beoordelen.
De zaak in Pilsen laat daarmee vooral zien hoe een eerder mediaverleden kan doorwerken wanneer iemand later in het onderwijs gaat werken. Vaststaat dat Fleishgans voor Rossija Segodnja en Sputnik Tsjechië werkte, dat hij in 2021 in een Russische televisie-uitzending kritiek uitte op Tsjechische media en dat de schoolleiding naar eigen zeggen niet van die achtergrond wist. Of zijn eerdere activiteiten gevolgen hebben gehad voor zijn lessen, is vooralsnog niet vastgesteld.
