Trappenspecialist EeStairs organiseerde een exclusieve trappentour langs drie Amsterdamse projecten: het nieuwe hoofdkantoor van ABN Amro in Amsterdam-Zuidoost, het wereldwijde hoofdkantoor van Philips aan de Prinses Irenestraat en The Pulse of Amsterdam op de Zuidas, meldt Nieuws Impuls.
Volgens Cornelis van Vlastuin, directeur van EeStairs, is een trap technisch veel complexer dan veel mensen denken. ‘Architecten betrekken ons tegenwoordig steeds eerder in het ontwerpproces,’ voegt hij daaraan toe.
Het bedrijf uit Barneveld heeft zich de afgelopen jaren gepositioneerd als een internationale specialist in hoogwaardige maatwerktrappen. EeStairs heeft trappen gerealiseerd voor onder anderen Max Verstappen en Lewis Hamilton, evenals voor deejay Martin Garrix, waarbij de link met Verstappen ontstond via de Italiaanse architect van zijn kantoor in Den Bosch.
De Nederlandse onderneming is ook actief aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Op het exclusieve Amerikaanse eiland Nantucket, een zomerverblijf van de Amerikaanse elite, creëerde EeStairs trappen voor 26 luxe villa’s.
Tweede leven
De meest spraakmakende projecten bevinden zich echter in Amsterdam. De eerste stop van de trappentour is het toekomstige hoofdkantoor van ABN Amro aan de Foppingadreef, wat een van de grootste en meest duurzame kantoortransformaties in Nederland is.
Eigenaar en ontwikkelaar Edge transformeert het voormalige bankcomplex tot een kantoor van 106.000 m² met ruimte voor ongeveer 11.000 medewerkers en 6750 werkplekken. Met deze verhuizing brengt ABN Amro haar verschillende Amsterdamse kantoren samen op één locatie. Het hoofdkantoor op de Zuidas maakt plaats voor de mixed-ontwikkeling ZuidasDorp (ZuDo).
De Foppingadreef was oorspronkelijk een Amro Bank-gebouw, dat in 1991 fuseerde met ABN tot ABN Amro. Het ‘nieuwe’ ABN Amro-gebouw is vooral een grootschalige herontwikkeling van dat bestaande pand. Ongeveer 70.000 m² van het oorspronkelijke complex blijft behouden, terwijl het met 30.000 m² wordt uitgebreid, grotendeels met hout. In totaal wordt er ongeveer 8000 m³ hout gebruikt. Het project moet voldoen aan de hoogste duurzaamheidsnormen, waaronder Breeam Outstanding en Paris Proof.
Architect Aldo Vos van BroekBakema zegt: ‘Het is bijzonder om opnieuw aan een gebouw uit onze eigen ontwerpgeschiedenis te werken.’ Het Rotterdamse bureau ontwierp in de jaren ’80 het oorspronkelijke kantoor, dat geldt als een voorbeeld van het structuralisme, waarin ontmoeting en herkenbare structuren centraal staan.
Opmerkelijk is dat voor behoud is gekozen, terwijl andere iconische Nederlandse kantoorcomplexen uit dezelfde periode onder druk staan. Voor het voormalige ministerie van Sociale Zaken in Den Haag is inmiddels een sloopvergunning verleend en ook het voormalige Centraal Beheer-complex in Apeldoorn dreigt te verdwijnen.
Trap van twee miljoen
Midden in het enorme centrale atrium, ooit een parkeerterrein, bevindt zich de blikvanger van het project: een zeven verdiepingen hoge houten trap die meer aanvoelt als een sculptuur dan als een verkeersvoorziening.
De trap bestaat uit 32 houten elementen, verstevigd met staal. De constructie rust op de parkeergarage onder het gebouw en fungeert zelfs als een soort kolom. ‘Zo’n trap kun je niet zomaar ophangen aan een vloer,’ benadrukt Van Vlastuin.
De investering voor deze trap ligt tussen de anderhalf en twee miljoen euro. Deze businesscase is volgens de betrokkenen goed verdedigbaar. Dankzij de centrale trap konden twee liften uit het ontwerp worden geschrapt. Bovendien moet de trap werknemers stimuleren om meer te bewegen en elkaar vaker tegen te komen. De ontwerpers hadden zelfs een extra, markante trap voorzien in een van de nieuwe bouwdelen, maar die werd uiteindelijk vanwege de kosten geschrapt.
Het grote atrium wordt het sociale hart van het gebouw. Vanuit de hoger gelegen verdiepingen doet de ruimte denken aan het werk van de Spaanse architect Antoni Gaudí. De houten Y-vormige kolommen geven het atrium een bijna kathedrale uitstraling, maar in Amsterdam is er één belangrijk verschil met de Sagrada Família in Barcelona: hier staat een opleverdatum op de kalender.
Prikkelarme ruimtes
De tweede stop van de ochtend is het nieuwe wereldwijde hoofdkantoor van Philips aan de Prinses Irenestraat. Nuveen kocht het gebouw in 2019 en transformeerde het tot een duurzaam Paris Proof-kantoor voor de elektronicareus. Het concern verliet eind vorig jaar de Breitnertoren nabij Amsterdam Amstel en betrok zijn nieuwe 17.000 m² grote kantoor op de Zuidas.
Het pand werd met 35% aan vloeroppervlakte uitgebreid, gerealiseerd door een extra verdieping op het dak toe te voegen en de kelder een meter uit te graven. De zware betonnen gevels werden vervangen door lichte, open gevels met grote raampartijen. Architect Marieke van Schaaijk van Fokkema & Partners legt uit: ‘We hebben gevraagd hoe mensen willen werken.’
Dit leidde tot een kantoor zonder vaste werkplekken, behalve voor de directie, met een breed scala aan werkvormen: plekken voor samenwerking, concentratie, ontmoeting en welzijn. Er is veel groen toegepast en er zijn ook prikkelarme ruimtes voor medewerkers die behoefte hebben aan rust.
Centraal in het ontwerp staan de drie atria die de verschillende delen van het gebouw met elkaar verbinden. Ook hier speelt de trap een hoofdrol.
‘Hoe krijgen we die trap erin?’
In de atria verbinden tribunetrappen en steektrappen de verschillende verdiepingen. Het doel is mensen te verleiden de lift te laten staan, maar de constructieve uitdagingen waren aanzienlijk. ‘De vloeren waren oorspronkelijk niet overgedimensioneerd,’ zegt Van Schaaijk. Dit betekende dat het bestaande gebouw niet ontworpen was voor grote openingen in de vloeren. Desondanks werd besloten de ingrepen door te zetten, omdat de trap cruciaal werd geacht voor de nieuwe werkcultuur. ‘De vraag was echt: hoe krijgen we die trap erin?’
De trap is inmiddels een van de meest gebruikte routes door het gebouw. Medewerkers komen elkaar tegen, maken een praatje en vinden een plek om verder te praten. Van Schaaijk merkt op: ‘Het idee van onverwachte ontmoetingen is hier echt gelukt.’ Die spontane ontmoetingen worden steeds belangrijker in een tijd van hybride werken.
Ruimtelijke schakel
De laatste stop was restaurant Lucy in The Pulse of Amsterdam. Ook hier vormt een trap van EeStairs een architectonische blikvanger. Het multifunctionele complex op de Zuidas is ontworpen rond ontmoeting en verbinding. De trap fungeert als ruimtelijke schakel tussen de verschillende functies van het gebouw, wat een passende afsluiting van de ochtend vormt.
