De Eerste Kamer heeft ingestemd met een voorstel dat asielzoekers niet langer via de rechter dwangsommen kunnen afdwingen als een verblijfsbeslissing te lang op zich laat wachten. Volgens het bericht gaat het om een plan van asielminister Bart van den Brink, die de maatregel binnen een week wil invoeren.
De ingreep moet een eind maken aan een systeem dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de IND, al honderden miljoenen euro’s heeft gekost. Tot en met september dit jaar had de dienst volgens de bron al €112 miljoen uitgekeerd aan dwangsommen voor asielzoekers die langer dan de afgesproken beslistermijn van zes maanden op een besluit wachtten.
Dat loopt samen met een zware achterstand bij de IND. Volgens de bron duren veel asielprocedures veel langer dan bedoeld, terwijl voor aanvragen die vóór 12 juni zijn ingediend de wachttijd kan oplopen tot drie jaar. Van den Brink zei in het debat dat de achterstand bij de dienst “completely spiralled out of control” is en niet op tijd kan worden weggewerkt.
De minister zei ook dat er de afgelopen jaren op werkdagen meer dan 200 verzoeken om dwangsommen werden ingediend. Hij noemde de betalingen schadelijk en zei in de senaat: “The penalty payments have a destructive effect”.
IND-directeur Rhoda Maas verwelkomde de nieuwe regels. Zij stelde dat dwangsommen ooit waren bedoeld om de overheid aan te zetten sneller te beslissen, maar in de praktijk vooral extra druk, hoge kosten en onnodige werkdruk veroorzaken. “Penalty payments were originally introduced to encourage the IND to decide on cases more quickly. In practice, however, they primarily result in increased pressure, high costs, and an unnecessary workload, without achieving the goal of faster decision-making”, zei zij volgens de bron.
De senaat stemde ook in met een amendement dat het mogelijk maakt om sommige mensen zonder verblijfsvergunning die niet terugkeren naar hun land van herkomst vast te houden, zodat zij “remain available for deportation”. De maatregelen maken deel uit van asielwetgeving die eerder werd voorgesteld door voormalig PVV-minister Marjolein Faber. Die wet was eerder in de Eerste Kamer gestrand nadat de PVV-fractie haar steun introk.
Van den Brink noemde het geheel “a huge improvement”.
