De Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ) waarschuwt voor geplande wijzigingen in de Wet open overheid (Woo) die de toegang tot bepaalde documenten sterk zouden kunnen beperken. Volgens de organisatie raakt dat direct aan het recht van journalisten om informatie op te vragen.
De VVOJ zegt serieus bezorgd te zijn over plannen om de reikwijdte van de Woo te verkleinen. Daarmee zouden journalisten mogelijk geen toegang meer krijgen tot sommige belangrijke documenten, terwijl juist die stukken vaak inzicht geven in hoe besluiten tot stand komen.
De Nederlandse regering werkt aan aanpassingen aan de Woo om de kosten van het afhandelen van informatieverzoeken te verlagen. In een brief aan de Tweede Kamer zei het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties maandag dat het werkt aan voorstellen om de financiële last voor overheden te verlichten.
Onderzoeksjournalisten van Follow the Money schrijven dat de plannen ook kunnen bepalen welke soorten documenten journalisten en anderen überhaupt nog mogen opvragen. Chris Bakker, bestuurslid van de VVOJ, zei dat de wijzigingen de waakhondfunctie van de journalistiek ernstig onder druk zetten.
“This will put journalism’s watchdog role under serious pressure,”
De plannen vallen samen met een breder bezuinigingstraject van het kabinet. Daarin moet de overheidsuitgaven in 2027 met 900 miljoen euro omlaag, oplopend tot 3,5 miljard euro per jaar vanaf 2035.
Een commissie van de Universiteit Groningen bereidt namens het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) een evaluatie van de wet voor. In de formatie werd eerder al genoemd dat interne e-mails, adviezen van ambtenaren en conceptstukken mogelijk buiten de Woo zouden kunnen vallen.
“While the academic research evaluating the Woo has only just begun.”
Volgens het artikel kunnen juist die documenten laten zien hoe besluitvorming binnen de overheid verloopt, inclusief interne meningsverschillen en waarschuwingen die niet terugkomen in officiële bekendmakingen.
