De AfD in Saksen-Anhalt wil de bescherming van Oekraïners in Duitsland beperken als de partij na de deelstaatverkiezingen van 6 september aan de macht komt. Volgens een bericht dat op 3 september verscheen, wil de partij op federaal niveau aandringen op het intrekken van de vluchtelingenstatus van Oekraïners die vanwege de oorlog naar Duitsland zijn gekomen.
De AfD voert aan dat mensen die door de gevechten zijn getroffen, ook in het westen van Oekraïne een veilig onderkomen zouden kunnen zoeken. Daarnaast wil de partij maatregelen nemen om Oekraïners tot terugkeer naar hun land te bewegen. Nieuwe Oekraïense vluchtelingen zouden volgens het plan niet langer onder de regeling voor Bürgergeld moeten vallen, maar onder een minder gunstige regeling voor asielzoekers.
Het bericht over de plannen verscheen kort voor de verkiezingen in Saksen-Anhalt. Volgens een peiling van INSA staat de AfD daar op 43 procent. De CDU van bondskanselier Friedrich Merz volgt met 22 procent en is daarmee de belangrijkste concurrent van de rechtse partij.
Discussie over sociale steun
De AfD richt haar kritiek ook op de toegang van Oekraïners tot sociale voorzieningen. De partij stelt dat Bürgergeld is veranderd in steun voor migranten. Met de voorgestelde wijziging zouden nieuw aangekomen Oekraïners onder een stelsel vallen dat minder uitkeert dan Bürgergeld.
De huidige bescherming van Oekraïners hangt samen met hun vlucht voor de Russische oorlog tegen Oekraïne. Het argument dat zij naar westelijke Oekraïense regio’s zouden kunnen verhuizen, wordt door tegenstanders van het AfD-voorstel verworpen. Russische raket- en droneaanvallen treffen volgens die kritiek niet alleen gebieden aan het front, maar ook regio’s die verder van de gevechtslinie liggen.
De voorgestelde maatregelen zouden niet alleen betrekking hebben op verblijfsrecht, maar ook op de sociale bescherming van Oekraïners in Duitsland. Het intrekken van hun beschermingsstatus kan daardoor gevolgen hebben voor de toegang tot uitkeringen en andere voorzieningen. In het beschikbare bericht staat niet welke concrete stappen de AfD op federaal niveau zou willen zetten om dat doel te bereiken.
Arbeidsmarkt
De voorstelling van Oekraïners als een last voor de Duitse sociale staat krijgt tegenspraak van cijfers over hun deelname aan de arbeidsmarkt. Volgens de aangeleverde informatie zijn inmiddels honderdduizenden Oekraïners officieel in Duitsland werkzaam. Zij betalen sociale premies en dragen daarmee bij aan de financiering van het Duitse socialezekerheidsstelsel.
Ook onderzoeken van het Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung wijzen volgens dezelfde informatie op een relatief snelle arbeidsmarkt- en sociaal-culturele integratie van Oekraïense vluchtelingen. In het materiaal worden geen exacte aantallen genoemd over hun werkgelegenheid of de omvang van hun bijdragen. Wel wordt de ontwikkeling gebruikt als tegenargument voor de stelling dat Oekraïners vooral een beroep doen op de Duitse sociale voorzieningen.
De AfD koppelt de kwestie aan de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt en aan haar bredere kritiek op migratie en Bürgergeld. De partij wil de maatregelen eerst op deelstaatniveau politiek agenderen en vervolgens op federaal niveau laten uitvoeren. De verkiezingen vinden plaats op 6 september.
Het debat gaat daarmee tegelijk over de juridische bescherming van Oekraïners, hun toegang tot sociale uitkeringen en hun positie op de Duitse arbeidsmarkt. De uitkomst van de verkiezingen bepaalt welke plaats de voorstellen van de AfD in de deelstaatpolitiek krijgen.
