Bedrijven en organisaties tonen steeds meer interesse in open AI-modellen, vooral van Chinese makelij. Die modellen zijn vaak goedkoper in gebruik en geven gebruikers meer controle over gegevens dan gesloten Amerikaanse systemen.
Open AI-modellen zijn gratis te downloaden. Grote Amerikaanse aanbieders als Anthropic, OpenAI en Google rekenen juist abonnementskosten en vragen geld voor hun krachtigste gesloten modellen.
Een belangrijk verschil zit ook in de infrastructuur. Bij open modellen kunnen gebruikers zelf bepalen op welke servers het systeem draait; bij gesloten modellen bepaalt de maker dat. Voor organisaties die werken met persoonlijke of gevoelige informatie kan dat doorslaggevend zijn, omdat die gegevens dan niet terechtkomen op computerapparatuur die zij zelf niet beheren.
De populairste open modellen komen van Chinese bedrijven als Alibaba, DeepSeek, Moonshot en Z.ai. Ook Amerikaanse bedrijven brengen open modellen uit, waaronder Meta, maar in de markt zijn de Chinese varianten volgens het artikel het dominantst geworden.
Dat blijkt ook uit het gebruik bij Driven Lawyers in Amsterdam. Het kantoor gebruikt een kleine versie van het model Qwen op servers in Duitsland.
Oprichter Arvid van Oorschot zegt dat het model minder goed is dan de grote Amerikaanse AI-modellen, maar voor sommige taken wel geschikt.
“Dat model is minder goed dan de grote Amerikaanse AI-modellen, maar voor sommige taken is het heel geschikt. We gebruiken het bijvoorbeeld om samenvattingen te maken van juridische contracten.”
Volgens Van Oorschot zijn de kosten een doorslaggevende factor.
“Vroeger was dat handwerk, nu doen we dat met AI. Daarvoor willen we echt geen duur Amerikaanse AI-model gebruiken. Als je maar door blijft gaan, lopen de kosten behoorlijk op. Het is belangrijk om daar als bedrijf op te letten.”
Philip Gast, een van de oprichters van The Stack, ziet dezelfde beweging breder in de markt.
“Voor sommige taken heb je echt geen duur AI-model nodig.”
Hij zegt dat open modellen gratis te downloaden zijn en dat bedrijven die de modellen op hun servers aanbieden alsnog goedkoper kunnen uitkomen dan met gesloten alternatieven.
Volgens gebruikerscijfers van OpenRouter komt inmiddels 70 procent van het AI-gebruik van open modellen en 30 procent van gesloten modellen. Eind vorig jaar was dat nog ongeveer omgekeerd: 30 procent open en 70 procent gesloten.
Tegelijk hangt er onzekerheid boven de markt. De Chinese overheid is van plan beperkingen op te leggen aan AI-technologie, wat kan betekenen dat nieuwe open modellen alleen nog met een vergunning openbaar mogen worden gemaakt of zelfs buiten China verboden worden. Voor modellen die al openbaar zijn, zoals DeepSeek en Z.ai, geldt die vergunningsplicht in het huidige plan niet.
De vraag is daarmee hoelang Chinese AI-bedrijven hun open modellen vrij beschikbaar kunnen blijven stellen. Het voorstel zorgt volgens het artikel voor onzekerheid bij zowel Chinese bedrijven als Amerikaanse en Europese partijen die op grote schaal van die technologie gebruikmaken.
Het artikel noemt ook eerdere Chinese ingrepen, waaronder het blokkeren van de overname van het Chinese AI-bedrijf Manus door Meta en recentere reisbeperkingen voor Chinezen, die volgens experts ook bedoeld zijn om Chinees AI-talent beter te kunnen controleren.
