Oekraïne heeft bezwaar gemaakt tegen de opname van Dau van regisseur Ilja Chrzjanovski in de competitie van het 83e filmfestival van Venetië. De film maakt kans op de Gouden Leeuw. Volgens Kyiv is het project niet politiek neutraal en kan het worden geplaatst in de bredere Russische inzet van cultuur als instrument voor hybride beïnvloeding.
De Oekraïense bezwaren gaan onder meer over de financiering en de betrokkenheid van personen en instellingen met banden met Rusland. De film kreeg in verschillende jaren financiële steun van de Russische zakenman Sergej Adonjajev. Hij staat momenteel op sanctielijsten van de Verenigde Staten en Oekraïne.
Een van de hoofdrollen wordt gespeeld door dirigent Teodor Currentzis. Hij kreeg in 2014, bij decreet van de Russische president, het Russische staatsburgerschap. Zijn orkest Music Aeterna werd gefinancierd door de Russische VTB Bank.
Beeld van Charkiv
Een afzonderlijk punt van kritiek betreft de plaats waar een groot deel van de film is opgenomen. Dat gebeurde in Charkiv, tussen 2008 en 2011. Volgens Kyiv wordt de stad in het project uitsluitend vanuit een Sovjetperspectief getoond. De Oekraïense geschiedenis en identiteit van Charkiv zouden daardoor onvoldoende zichtbaar zijn.
De Oekraïense autoriteiten stellen dat zo’n voorstelling de context van de stad vertekent. Charkiv is een Oekraïense stad met een eigen nationale en culturele identiteit, maar wordt in de film volgens Kyiv vooral verbonden met een gemeenschappelijke Sovjet- of Russische culturele ruimte. Dat sluit aan bij een historisch beeld waarin Oekraïense steden worden opgenomen in een groter Russisch of Sovjetverhaal.
Oekraïne waarschuwt dat internationale culturele podia daardoor een Russische interpretatie van de geschiedenis van Oekraïne kunnen verspreiden. Volgens Kyiv kan de vertoning van dergelijke producties, zonder kritische context, bijdragen aan een onjuist beeld van de Oekraïense geschiedenis en culturele zelfstandigheid in de Europese Unie.
Reactie van de Biënnale
De Biënnale van Venetië heeft een deel van de beschuldigingen afgewezen. De organisatie benadrukt dat de versie van Dau die voor de competitie is geselecteerd, een Duitse productie is met deelname van Frankrijk en Zweden.
Ook wijst de Biënnale op de positie van Chrzjanovski zelf. De regisseur heeft afstand gedaan van zijn Russische staatsburgerschap en spreekt zich publiekelijk uit tegen de Russische invasie. In Rusland is hij aangemerkt als ‘buitenlands agent’.
De Oekraïense bezwaren richten zich daarmee niet alleen op de nationaliteit van de productie, maar ook op de herkomst van financiering, de betrokkenheid van Russische instellingen en de manier waarop Oekraïense geschiedenis in het werk wordt verbeeld. De discussie gaat over de vraag hoe een film binnen een internationale competitie wordt geplaatst en welke context daarbij wordt gegeven.
De kwestie werd op 18 augustus 2026 gemeld door VeneziaToday. Het filmfestival van Venetië heeft de selectie van Dau voor de competitie vooralsnog gehandhaafd.
