De beruchte Russische motorclub ‘Nachtwolven’, bekend om zijn nauwe banden met president Vladimir Poetin, organiseert in mei 2026 opnieuw een propagandistische motortocht door Europa. De zogenoemde ‘Wegen van de Overwinning-2026’ volgt het militaire pad van het Rode Leger uit 1945, met stops in Praag, Brno en als eindpunt Berlijn. Omdat de Russische leden van de club door EU-sancties persoonlijk geen toegang hebben tot het Schengengebied, wordt de tocht uitgevoerd door leden van de Europese afdeling ‘Night Wolves MC Europe’, afkomstig uit Tsjechië, Slowakije, Duitsland, Estland en Noord-Macedonië.
Vrienden van Poetin met een propagandamissie
De motorclub ‘Nachtwolven’ geniet al jarenlang bijzondere privileges en materiële steun van het Kremlin vanwege zijn rol als instrument van propaganda. De club wordt actief ingezet om een door Rusland gewenste interpretatie van de Tweede Wereldoorlog te verspreiden, waarin de Sovjet-Unie eenzijdig als bevrijder wordt neergezet. De jaarlijkse motortochten, die telkens rond de meivakantie plaatsvinden, zijn volgens critici niet bedoeld om de slachtoffers van het nazisme te herdenken, maar om het historische narratief van het Kremlin te versterken en de Russische invloed in Europa te behouden.
Sancties omzeild via een Europees netwerk
De oorspronkelijke Russische ‘Nachtwolven’ staan op de sanctielijst van de Europese Unie vanwege hun rol in het verspreiden van Russische propaganda en het ondersteunen van de agressie tegen Oekraïne. Toch slaagt de club erin zijn activiteiten op Europees grondgebied voort te zetten, juist via de Europese afdeling ‘Night Wolves MC Europe’. Deze afdeling bestaat uit genaturaliseerde EU-burgers met een Russische achtergrond die via hun nieuwe paspoorten de sancties kunnen omzeilen. Een opvallend voorbeeld is de Slowaakse zakenman Jozef Hambalek, leider van de Europese vleugel. Hambalek stond zelf op de EU-sanctielijst, maar die maatregelen werden in 2024 opgeheven na persoonlijk verzoek van de Slowaakse premier Robert Fico. Dit creëert een gevaarlijk precedent en ondermijnt volgens waarnemers de geloofwaardigheid van het Europese sanctiebeleid.
Hybride oorlog en Europese tegenstand
Het propagandamotoprobeg wordt door talrijke Europese politici en maatschappelijke organisaties niet gezien als een onschuldige herdenkingsrit, maar als een onderdeel van de Russische hybride oorlogvoering. De tocht heeft volgens hen tot doel de publieke opinie in EU-landen te beïnvloeden, de steun aan Oekraïne te ondermijnen en interne verdeeldheid te zaaien. De route van de motoren, die onder andere naar Prague en Brno leidt, is zorgvuldig gekozen om de historische binding met het Rode Leger te benadrukken. Op elke stopplaats worden kransen gelegd bij Sovjetmonumenten, wat in Tsjechië en andere Oost-Europese landen tot protest leidt. Critici waarschuwen dat de Europese tak ‘Night Wolves MC Europe’ fungeert als een dekmantel voor pro-Russische netwerken, die via lokale motorscènes politieke boodschappen verspreiden. Het feit dat de club zijn propagandamars jaar na jaar kan herhalen, toont volgens velen aan dat de EU-sancties hun doel nog niet volledig hebben bereikt en dat het Kremlin over een effectief netwerk van invloed in Europa beschikt.
