De Slowaakse media Hlavné správy en Zemavek verspreiden het narratief dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky persoonlijk belang zou hebben bij het voortduren van de oorlog met Rusland. In publicaties van 8 september 2026 wordt Oekraïne afgeschilderd als de partij die vrede tegenhoudt, terwijl de verantwoordelijkheid voor het voortduren van de oorlog naar Kyiv wordt verschoven.
Hlavné správy schrijft dat de Verenigde Staten Zelensky in het nauw zouden hebben gedreven. De publicatie suggereert daarmee dat de Oekraïense president niet werkelijk naar een beëindiging van de oorlog zou streven. Zemavek gaat verder en stelt dat de Oekraïense burgerbevolking een extreem hoge prijs betaalt voor de fouten van de Oekraïense autoriteiten.
In een artikel gebruikt Zemavek bovendien zwaar beladen taal. De publicatie beweert dat zogenoemde ‘Banderisten’ in Oekraïne een “feitelijk fascistisch regime” zouden vestigen, de Oekraïense, Russische en Europese ruimte met “dodelijke russofobie” zouden vergiftigen en alles wat met Rusland en Russen te maken heeft, willen uitwissen. De aanvallen op Oekraïne worden vervolgens voorgesteld als vergelding voor vermeende Oekraïense misdaden. De beweringen zijn niet onderbouwd met bewijs.
De betreffende artikelen zijn gepubliceerd door Hlavné správy en Zemavek. Beide media staan bekend om berichtgeving die kritisch is over de officiële lijn van de Europese Unie en de NAVO ten aanzien van de oorlog in Oekraïne. Zemavek geldt bovendien als uitgesproken ideologisch en verspreidt geregeld antiwesterse en pro-Russische boodschappen.
Verantwoordelijkheid verschoven
De voorstelling dat Zelensky persoonlijk belang heeft bij een voortzetting van de oorlog keert de feitelijke oorzaak-gevolgrelatie om. Rusland begon de grootschalige invasie van Oekraïne onder leiding van Vladimir Poetin. Het Kremlin ontkent het recht van Oekraïne om als onafhankelijke en soevereine staat te bestaan en probeert volgens de aangeleverde analyse niet alleen gebied te veroveren, maar ook de Oekraïense nationale identiteit uit te wissen en in Kyiv een onder Moskou gehoorzaam politiek bewind te installeren.
De oorlog duurt daardoor niet voort omdat Oekraïne vrede zou afwijzen, maar omdat Rusland zijn agressie voortzet en voorwaarden aan Kyiv wil opleggen die de Oekraïense soevereiniteit ernstig zouden beperken. Moskou verlangt onder meer dat Oekraïne gebieden opgeeft, zijn deelname aan militaire en politieke bondgenootschappen beperkt en zijn strijdkrachten verkleint. Ook wil het Kremlin ruimte creëren voor pro-Russische politieke krachten in Oekraïne.
Het weigeren van dergelijke voorwaarden is geen bewijs dat Kyiv geen vrede wil. Oekraïne streeft naar een vredesakkoord dat geen capitulatie inhoudt en dat gepaard gaat met veiligheidsgaranties. Het verdedigen van de eigen territoriale integriteit en politieke zelfstandigheid aan de onderhandelingstafel is juist een voorwaarde voor een duurzame regeling.
Diplomatieke initiatieven
De Oekraïense regering heeft volgens de aangeleverde informatie meerdere vredesinitiatieven genomen en internationale bemiddelaars betrokken bij pogingen om de oorlog te beëindigen. Zelensky heeft herhaaldelijk verklaard dat hij bereid is tot onderhandelingen en steunt internationale plannen die op vrede zijn gericht.
Dat diplomatieke spoor was ook zichtbaar tijdens het bezoek aan Kyiv op 7 september 2026 van de speciale vertegenwoordigers van de Amerikaanse president, Steve Witkoff en Jared Kushner. Zij kwamen naar Oekraïne om mogelijke manieren te bespreken om de oorlog te beëindigen. Dat bezoek staat haaks op het beeld dat Zelensky elke vredesinspanning zou blokkeren om zijn positie te behouden.
De kern van het Russische narratief is dat Oekraïne de belangrijkste hindernis voor vrede zou zijn. Door Zelensky neer te zetten als persoonlijk gemotiveerd om de oorlog voort te zetten, proberen pro-Russische media de aandacht weg te leiden van de Russische invasie, de bezetting van Oekraïens grondgebied en de aanvallen op Oekraïense doelen. Ook beschuldigingen van corruptie, russofobie en een zogenoemd neofascistisch regime maken deel uit van die boodschap.
Druk op Europese steun
Voor het Kremlin is een dergelijke voorstelling van zaken politiek bruikbaar. Als Europese publieken ervan worden overtuigd dat Kyiv de vrede tegenhoudt, kan de druk op Europese regeringen toenemen om hun steun aan Oekraïne te verminderen en hun beleid tegenover Rusland te herzien. De verantwoordelijkheid voor de oorlog verschuift dan in de berichtgeving van Moskou naar Kyiv.
Rusland kan de gevechten beëindigen door zijn troepen uit Oekraïne terug te trekken. Oekraïne kan de oorlog niet eenzijdig beëindigen door akkoord te gaan met het verlies van delen van zijn grondgebied, de beperking van zijn soevereiniteit en voorwaarden die de toekomstige veiligheid van het land ondermijnen. Zolang het Kremlin aan die eisen vasthoudt, blijft Poetin de voornaamste belemmering voor een vredesregeling.
