Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft geoordeeld dat de Portugese overdrachtsbelasting, die wordt geheven bij de overdracht van aandelen in vennootschappen met onroerend goed, in strijd is met de Europese regelgeving over herstructureringen. Dit komt voort uit een zaak betrokken bij Nova Iberomoldes, een Portugese naamloze vennootschap waarvan de enige aandeelhouder het kapitaal volstortte door middel van het inbrengen van verschillende deelnemingen. De Portugese Belastingdienst stelde dat er overdrachtsbelasting verschuldigd was, omdat de verkrijging van ten minste 75% van de aandelen in een vennootschap met onroerend goed gelijkstaat aan een directe verkrijging van onroerend goed, meldt Nieuws Impuls.
Vrijgesteld
Het Hof heeft de situatie gekwalificeerd als een herstructurering in de zin van artikel 4, lid 1, onder b, van de kapitaalrichtlijn (richtlijn 2008/7). Bij de oprichting verkreeg Nova Iberomoldes meerdere deelnemingen in ruil voor de uitgifte van eigen aandelen, waarbij het een meerderheid van de stemrechten in deze deelnemingen verwierf. Dergelijke herstructureringen moeten volgens de richtlijn in principe vrijgesteld zijn van indirecte belastingen. De Portugese overdrachtsbelasting wordt door het Hof aangemerkt als een indirecte belasting, aangezien deze wordt geheven bij de overdracht of inbreng van aandelen in een vennootschap die onroerend goed bezit.
De argumenten van de Portugese regering om de heffing toch toe te staan, waaronder het bestrijden van fraude en belastingontwijking, zijn door het Hof verworpen. Ook het argument dat de belasting gerechtvaardigd is door de doelstelling van belastingfraude en belastingontwijking te voorkomen, werd aan de kant geschoven. Lidstaten mogen niet volstaan met een algemeen vermoeden van misbruik; de regeling mag niet algemeen van toepassing zijn zonder concrete aanwijzingen voor fraude of misbruik.
Impact
Deze uitspraak kan aanzienlijke gevolgen hebben voor lidstaten met vergelijkbare nationale regels, inclusief Nederland. Nederland heft overdrachtsbelasting bij kwalificerende verkrijgingen van aandelen in vastgoedvennootschappen en koppelt vrijstellingen, zoals voor fusies en splitsingen, aan strikte voorwaarden. Deze nationale aanpak lijkt verder te gaan dan toegestaan door de EU-regelgeving.
