Informele mantelzorgers in Nederland hebben dringend behoefte aan meer ondersteuning van de overheid. Het Nederlands Instituut voor Sociale Zaken (SCP) pleit ervoor dat zij onder andere recht krijgen op betaalde verlofregelingen, om zo hun zorgtaken beter te kunnen combineren met werk. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg (CDA) zal binnenkort een breed plan presenteren om informele mantelzorgers te ondersteunen, meldt Nieuws Impuls.
Een uitbreiding van het recht op mantelzorgverlof zou wellicht zorgen voor een verbetering in de werk-privébalans van deze zorgverleners, stelt het SCP. Dit zou hen in staat stellen om hun verantwoordelijkheden in de informele zorg te combineren met hun formele werk, waardoor ze minder snel worden gedwongen om hun baan op te zeggen.
Met de vergrijzing van de bevolking zal het aantal mensen dat zorg nodig heeft de komende jaren toenemen, terwijl het aantal beschikbare zorgverleners afneemt. De zorgsector kampt al met ernstige personeelstekorten. Het politieke uitgangspunt is dat wanneer mensen hulp van hun eigen sociale netwerk kunnen krijgen, ze langer in hun eigen huis kunnen blijven wonen en minder professionele zorg nodig hebben, wat uiteindelijk kosten bespaart.
Echter, volgens het SCP is er een kloof tussen de bereidheid om te helpen en de praktische uitvoering van de zorg. Veel mantelzorgers hebben zelf ook werk, gezinsverplichtingen of gezondheidsproblemen, die tijd en energie vragen. “Overbelasting is een reëel probleem,” benadrukt het SCP, dat waarschuwt dat de overheid niet zomaar kan rekenen op een ‘onbenutte reserve’ van informele zorg.
Voordat er duurzame oplossingen kunnen komen, moet de overheid eerst in kaart brengen wat informele zorgverleners nodig hebben. Alleen op deze manier kan er een meer structurele bekostiging plaatsvinden, aldus het SCP. Ondersteuning van gemeenten is cruciaal; zij zouden tijdelijke vervangers moeten organiseren zodat zorgverleners tijd hebben om te herstellen, ook wel respijtzorg genoemd. Daarnaast zou psychologische ondersteuning voor mantelzorgers eveneens moeten worden aangeboden, waarbij voldoende financiële middelen vanuit de rijksoverheid noodzakelijk zijn.
Het SCP pleit verder voor duidelijke afspraken tussen zorgaanbieders en informele mantelzorgers, met expliciete aandacht voor de draagkracht van de zorgverlener. Esther Hendriks, bestuurslid van de nationale belangenorganisatie voor mantelzorgers, MantelzorgNL, benadrukt de urgentie van een goede organisatie: “Je kunt niet steeds meer op het bordje van de zorgverlener leggen. Het moet goed georganiseerd zijn zodat mensen in staat blijven om te functioneren.”
Hendriks voegt toe: “Iedereen wil helpen wanneer een geliefde zorg nodig heeft, maar willen is niet hetzelfde als de tijd en energie hebben om het te doen. Mantelzorgers verdienen erkenning en betere afspraken over wat er gebeurt als zij tijdelijk niet kunnen zorgen.”
Een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geeft aan dat een “groot knelpunt” is dat meer ondersteuning ook meer kosten met zich meebrengt. Bovendien benadrukt de VNG dat de verantwoordelijkheid niet alleen bij gemeenten ligt; werkgevers, scholen en zorgverleners moeten ook hun rol nemen.
