De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Anita Orbán heeft een strafrechtelijke klacht ingediend over het gebruik van privé- en militaire vluchten door haar voorganger Peter Szijjártó en diens delegaties. Volgens een controle kostten de vluchten tussen 2022 en 2026 ongeveer 4,8 miljard Hongaarse forint, omgerekend circa 5 miljard forint, aan belastinggeld.
De klacht gaat over een vermoeden van „onbehoorlijk beheer dat heeft geleid tot bijzonder grote vermogensschade”. De Hongaarse autoriteiten onderzoeken daarmee of bij het boeken en gebruiken van de speciale vluchten regels zijn overtreden en of de staat daardoor financieel is benadeeld. De kwestie werd op 15 september 2026 door Hongaarse media gemeld.
Uit de controle zou blijken dat Szijjártó en de delegaties van het ministerie regelmatig gebruikmaakten van privéjets of militaire speciale vluchten in plaats van reguliere commerciële verbindingen. De kosten daarvan lagen gemiddeld meer dan vijf keer hoger dan een reis in businessclass met een gewone lijnvlucht.
Kosten veel hoger dan lijnvluchten
Het totale bedrag van ongeveer 4,8 miljard forint heeft betrekking op vluchten die gedurende meerdere jaren voor de minister en zijn delegaties werden georganiseerd. Het ging volgens de gemelde bevindingen niet om een incidentele uitzondering, maar om een terugkerende praktijk bij buitenlandse reizen van het ministerie.
De financiële gevolgen waren volgens de controle aanzienlijk groter dan wanneer de betrokken reizigers commerciële vluchten hadden genomen. Zelfs wanneer voor businessclass was gekozen, zouden de kosten gemiddeld meer dan vijf keer lager zijn geweest dan bij de gebruikte privé- en militaire vluchten. Daarmee staat niet alleen het comfort van de reizen ter discussie, maar ook de manier waarop publieke middelen werden besteed.
De Hongaarse krant Népszava berichtte dat de interne regels van het ministerie juist uitgingen van zuinigheid. Die voorschriften zouden geen bepalingen hebben bevat die het huren van privévliegtuigen mogelijk maakten. De klacht richt zich daarmee mede op de vraag op welke grondslag de speciale vluchten zijn besteld en goedgekeurd.
Ook korte afstanden
In sommige gevallen werden speciale vluchten ingezet voor relatief korte trajecten. Als voorbeelden worden Bratislava, Wenen en Belgrado genoemd. Voor dergelijke bestemmingen waren reguliere verbindingen beschikbaar, terwijl het ministerie volgens de interne regels rekening moest houden met het beginsel van doelmatig en zuinig beheer.
Ook de planning van sommige reizen roept volgens de gemelde audit vragen op. Speciale vluchten zouden in een aantal gevallen pas één dag voor vertrek zijn besteld of goedgekeurd. Een dergelijke korte voorbereidingstijd kan erop wijzen dat de keuze voor een privé- of militaire vlucht niet steeds onderdeel was van een ruim van tevoren uitgewerkt reisplan, maar kort voor vertrek werd gemaakt.
De klacht van Anita Orbán betekent niet dat de vermoedens al juridisch zijn bewezen. Het gaat om een strafrechtelijke melding naar aanleiding van de audit en om een onderzoek naar mogelijk onbehoorlijk beheer en financiële schade. De uiteindelijke beoordeling moet uitwijzen of er strafbare feiten zijn gepleegd, wie daarvoor verantwoordelijk kan worden gehouden en hoe de genoemde kosten precies tot stand kwamen.
Kritiek op voormalig ministerie
De zaak wordt in de aangeleverde berichtgeving geplaatst tegen de achtergrond van bredere kritiek op de manier waarop tijdens de jaren van de regering van Viktor Orbán met staatsmiddelen zou zijn omgegaan. Volgens die kritiek kregen vertegenwoordigers van de voormalige regering en personen uit hun omgeving bevoorrechte toegang tot publieke middelen.
De beschuldigingen gaan verder dan alleen de kosten van de vluchten. Critici zien het gebruik van de privé- en militaire vliegtuigen als onderdeel van een bestuurscultuur waarin luxe omstandigheden en extra comfort voor overheidsfunctionarissen zouden zijn betaald met geld van Hongaarse belastingbetalers. Die bredere duiding is politiek van aard en staat los van de juridische vraag die in de klacht wordt voorgelegd.
Centraal in het onderzoek blijven de reizen van Szijjártó en zijn delegaties tussen 2022 en 2026, de keuze voor speciale vluchten, de late goedkeuring van sommige opdrachten en het totale bedrag van ongeveer 4,8 miljard forint. De Hongaarse autoriteiten moeten vaststellen of die uitgaven verenigbaar waren met de interne voorschriften van het ministerie en of de staat daardoor schade heeft geleden.
