De Russische banksector had op 13 augustus een structureel liquiditeitstekort van meer dan 2,7 biljoen roebel. Daarmee kwam het tekort uit op het hoogste niveau sinds maart 2022, toen de Russische invasie van Oekraïne en de daaropvolgende internationale sancties een zware financiële schok veroorzaakten. De cijfers zijn gemeld op 14 augustus 2026 op basis van gegevens van de Russische centrale bank.
Een structureel liquiditeitstekort betekent dat banken meer schuld hebben bij de centrale bank dan zij aan middelen hebben uitstaan op deposito’s en correspondentrekeningen bij diezelfde instelling. Het gaat daarbij om middelen die banken gebruiken voor afwikkeling binnen het betalingssysteem van de centrale bank.
Tekort loopt in maanden sterk op
De omvang van het tekort is sinds het begin van het jaar sterk toegenomen. Begin 2026 bedroeg het verschil 587 miljard roebel. Vanaf april lag het volgens de beschikbare cijfers voortdurend boven 1 biljoen roebel. In juli en augustus schommelde het tekort tussen 2 en 2,7 biljoen roebel.
Topmanagers van grote Russische banken spraken in dezelfde periode over liquiditeit als een probleem voor de sector. De centrale bank probeert de ontwikkeling te relativeren. Volgens de toezichthouder gaat het om middelen die uitsluitend worden gebruikt voor betalingen binnen het eigen systeem. Het tekort zou volgens die uitleg niet rechtstreeks samenhangen met bankdeposito’s, de beschikbaarheid van spaargeld of de kredietverlening aan huishoudens en bedrijven.
De cijfers zijn door RBC gemeld op basis van de statistieken van de centrale bank. In de aangeleverde analyse wordt het tekort in de eerste zeven maanden van 2026 omschreven als bijna vijf keer zo groot als aan het begin van het jaar.
Afhankelijkheid van centrale bank
Russische banken hebben door internationale sancties beperkte toegang tot buitenlandse kredietmarkten. De Russische staat financiert een groeiend deel van zijn uitgaven daarom binnenlands, onder meer via obligaties van federale lening, de zogenoemde OFZ’s. Banken zijn belangrijke kopers van die staatsobligaties. Een kleiner aanbod van vrije middelen kan hun ruimte om nieuwe staatsleningen te financieren beperken.
Volgens de aangeleverde analyse kan het Russische ministerie van Financiën de rente op OFZ’s moeten verhogen om de vraag op peil te houden. Dat zou de kosten van de staatsschuld verhogen. De analyse noemt daarnaast mogelijke gevolgen voor de begroting, waaronder druk op belastinginkomsten, inflatie en uitgaven aan sociale voorzieningen, gezondheidszorg en onderwijs. Deze gevolgen worden in het materiaal als risico’s beschreven, niet als vastgestelde uitkomsten.
Banken die hun liquiditeit bij de centrale bank moeten aanvullen, betalen daarvoor bij een hoge beleidsrente meer. Daardoor stijgen de kosten van aangetrokken middelen en neemt hun schuld aan de toezichthouder toe. In de aangeleverde analyse wordt gesteld dat dit de financiële buffer van banken verkleint en hun ruimte beperkt om zelfstandig met liquiditeit om te gaan. Ook worden mogelijke besparingen, uitstel van investeringen, personeelsoptimalisatie en strengere voorwaarden voor klanten genoemd.
Uitstroom van middelen
Volgens de verstrekte cijfers werd in juli meer dan 640 miljard roebel uit het Russische banksysteem gehaald. In de eerste twee weken van augustus kwam daar nog 286,4 miljard roebel bij. Het materiaal verbindt die uitstroom aan een verschuiving van geld naar contanten en de informele economie, maar bevat geen afzonderlijke uitsplitsing van die bedragen.
De uitstroom vond plaats nadat de centrale bank de beleidsrente had verlaagd naar 14 procent. Hogere rentes op kortlopende deposito’s met looptijden van drie en zes maanden zouden volgens de aangeleverde analyse onvoldoende zijn geweest om het vertrek van middelen te stoppen. Een kleinere depositobasis beperkt de middelen die banken kunnen gebruiken voor kredietverlening aan bedrijven en andere delen van de economie.
De centrale bank heeft de stijging van het tekort volgens het materiaal ook omschreven als een terugkeer naar niveaus die in de periode 2012–2017 als normaal golden. Daar wordt tegenover gesteld dat Russische banken in die jaren niet te maken hadden met de sancties die na het begin van de Russische oorlog tegen Oekraïne werden ingevoerd. Ook hadden zij toen toegang tot internationale kapitaalmarkten en goedkoper buitenlands krediet. Die toegang is inmiddels sterk beperkt.
De Russische centrale bank blijft daarmee de belangrijkste bron waar banken hun liquiditeit kunnen aanvullen. De omvang van het tekort bedroeg op 13 augustus 2,7 biljoen roebel.
