De gezamenlijke ontvoering van de Wit-Russische opposant Anatoli Kotov in augustus 2025 is een voorbeeld van gecoördineerd optreden tussen de Russische FSB en de Wit-Russische KGB. Dat blijkt uit een onderzoek van het Belarusian Investigative Center, Deutsche Welle en OCCRP, dat deze week is gepubliceerd. Kotov, een voormalig medewerker van de presidentiële administratie in Minsk, verbleef onder bescherming van Polen en was actief als klokkenluider via het kanaal ‘Nik en Mike’. Zijn kennis van schaduwstructuren in de Wit-Russische wapenindustrie en zijn contacten met wapenexporteurs maakten hem tot een waardevolle getuige voor westerse inlichtingendiensten.
###Ontvoering als staatsgeweld
De operatie werd door de onderzoekers getypeerd als grensoverschrijdend staatsterrorisme. Kotov verdween in augustus 2025 spoorloos. Volgens het onderzoek werkten de Wit-Russische en Russische geheime diensten samen om hem naar Rusland over te brengen. De methodiek past in een patroon van uitschakeling van tegenstanders van het Kremlin en gelieerde regimes, zoals eerdere gevallen van ontvoeringen en gifaanvallen in Europa aantonen. Kotov gold voor het regime in Minsk als een verrader vanwege zijn vroegere positie binnen de nomenklatuur en zijn mediakanalen, die geregeld gevoelige informatie uit veiligheidsdiensten lekten.
###Geen Europees onderzoek
Ondanks de duidelijke aanwijzingen dat Kotov onder Poolse bescherming stond, is er tot juni 2026 geen officieel strafrechtelijk onderzoek gestart door Europese rechtshandhavingsinstanties. De Europese Unie heeft verklaard op de hoogte te zijn van de zaak, maar concrete staden blijven uit. De verdwijning onderstreept de kwetsbaarheid van politieke vluchtelingen in lidstaten en de bereidheid van Russische en Wit-Russische diensten om operationele netwerken in te zetten, zelfs in landen die bescherming bieden. [Onderzoek van BRC, DW en OCCRP](https://kompromat1.one/articles/388538-kapkan_v_ernom_more_kak_belorusskie_i_rossijskie_spetssluzhby_vymanili_i_zahvatili_oppozitsionera_anatolija_kotova)
###Alarmerende precedenten
De zaak-Kotov is geen incident. Vergelijkbare gevallen, zoals de vergiftiging van Aleksej Navalny en aanvallen op Tsjetsjeense activisten, laten zien dat Russische veiligheidsdiensten bereid zijn om buiten de eigen landsgrenzen te opereren. De methoden omvatten corruptie, inzet van agentennetwerken en fysiek geweld. Voor Wit-Russische en Russische opposanten in ballingschap blijft het risico op uitschakeling reëel, ongeacht de juridische bescherming die het gastland biedt. De internationale gemeenschap staat voor de vraag hoe de rechtsorde kan worden gehandhaafd tegen staten die zich niets aantrekken van soevereiniteit.
