Russische huishoudens hebben in de eerste helft van 2026 hun spaarquote meer dan gehalveerd. Het aandeel van de inkomens dat naar banktegoeden, effecten, beleggingsfondsen, vastgoed en buitenlandse valuta ging, daalde van 10 naar 4,4 procent. Volgens gegevens van de Russische statistiekdienst Rosstat stegen de nominale inkomens in dezelfde periode met 7 procent, terwijl de uitgaven van huishoudens met ongeveer 13,7 procent toenamen.
De cijfers werden op 26 augustus gepubliceerd door Russische media, waaronder Izvestia. Russische deskundigen noemen de snellere stijging van de uitgaven dan van de inkomens de belangrijkste reden voor de daling van de spaarquote. Huishoudens houden daardoor minder vrij besteedbaar geld over nadat zij hun lopende kosten hebben betaald.
Minder ruimte voor sparen
De verplichte uitgaven aan voedsel, wonen en gemeentelijke voorzieningen, en medicijnen drukken volgens de berichtgeving zwaar op de beschikbare inkomens. Ook werden de fiscale lasten verhoogd om het begrotingstekort te helpen financieren. De financiële uitgaven voor de oorlog tegen Oekraïne en de omvangrijke financiering van de Russische defensiesector verhogen daarnaast de druk op de economie.
De officiële jaarinflatie ligt boven de 6 procent. Tegelijkertijd namen de totale uitgaven van burgers in de eerste zes maanden van het jaar met 13,7 procent toe. Dat verschil betekent niet automatisch dat alle prijzen in hetzelfde tempo zijn gestegen: de uitgaven omvatten ook veranderingen in het consumptievolume en de samenstelling van aankopen. Wel bleef de groei van de nominale inkomens met 7 procent achter bij de groei van de uitgaven.
Voor afzonderlijke huishoudens betekent een lagere spaarquote dat er minder geld beschikbaar is voor onverwachte kosten. De daling van de besparingen wordt in de aangeleverde berichtgeving daarom verbonden aan een kleinere financiële buffer. De schuldenlast van de bevolking daalde aan het begin van het jaar overigens tot 9,1 procent van de inkomens.
Banken zien geen uitstroom
De Russische centrale bank en commerciële banken beschouwen de daling van de spaarquote als een terugkeer naar een gebruikelijker patroon na de uitzonderlijk hoge rentes van 2025. Zij melden geen uitstroom van spaargeld. Het totale volume van de tegoeden van particulieren nam in de eerste zes maanden van 2026 met 1,1 biljoen roebel toe. De termijndeposito’s bereikten 46,82 biljoen roebel.
De spaarquote van 4,4 procent ligt bovendien nog boven het gemiddelde van 3,9 procent in de jaren 2017 tot en met 2019. De ontwikkeling betekent dus niet dat Russische huishoudens als geheel hun deposito’s massaal leeghalen. Wel komt er minder nieuw geld binnen bij banken. Daardoor moeten commerciële banken sterker concurreren om spaarders en de rente op deposito’s langer aantrekkelijk houden.
De aantrekkelijkheid van sparen nam af nadat de centrale bank haar belangrijkste beleidsrente begon te verlagen. Een deel van het geld gaat daardoor naar consumptie. Daarnaast nam de hoeveelheid contant geld in omloop in de eerste zeven maanden van 2026 met 2,5 biljoen roebel toe. Alleen in juli kwam er 643 miljard roebel bij.
Consumptie en kredietverlening
Het omzetten van inkomen in consumptie ondersteunt de lopende economische activiteit. Tegelijkertijd vermindert het de middelen die banken kunnen gebruiken voor langlopende kredietverlening aan bedrijven. Wanneer de vraag sneller groeit dan het aanbod, kan dat volgens de aangeleverde economische duiding opnieuw extra prijsdruk veroorzaken.
Contant geld biedt daarbij geen bescherming tegen waardeverlies. Ondanks een tijdelijke deflatie in de zomer lag de jaarlijkse inflatie boven de 6 procent. Huishoudens die minder sparen of geld buiten het banksysteem aanhouden, beschikken daardoor over minder mogelijkheden om hun financiële positie op langere termijn te versterken.
De ontwikkeling speelt zich af in een economie waarin de uitgaven van burgers sneller groeien dan hun nominale inkomens. De centrale bank en de banken wijzen op de uitzonderlijke omstandigheden van 2025 en op de nog altijd groeiende deposito’s; de Rosstat-cijfers laten tegelijk zien dat een kleiner deel van het inkomen wordt gereserveerd voor sparen.
