De Russische sportbestuurder Umar Kremlev heeft volgens een Amerikaans onderzoek een deel van de kosten betaald van de bruiloft van Donald Trump jr. Het ging om uitgaven van enkele honderdduizenden dollars, waaronder de huur van een privé-eiland op de Bahama’s, vuurwerk en andere onderdelen van een driedaags feest.
De betalingen bieden volgens de onderzoekers een inkijk in een methode waarmee Russische machtsnetwerken in het Westen contacten leggen: niet rechtstreeks via diplomaten of inlichtingenofficieren, maar via zakenmensen, sportbestuurders en andere tussenpersonen. De huur van een van de eilanden waar het feest plaatsvond, kostte ongeveer 100.000 dollar per nacht. Het vuurwerk werd geschat op circa 70.000 dollar.
Een deel van het geld kwam niet rechtstreeks van Kremlevs persoonlijke rekening. De betalingen liepen volgens het onderzoek via een in Dubai gevestigde structuur die aan de International Boxing Association (IBA) was verbonden. Die constructie zou het moeilijker hebben gemaakt om de werkelijke bron van het geld vast te stellen.
Op het feest waren naast Kremlev ongeveer vijftig gasten aanwezig. Onder hen bevond zich een groep Russische staatsburgers, onder wie mensen met ervaring in de Russische overheids- en defensiesector en naaste medewerkers van Kremlev binnen de IBA. De waarde van zulke bijeenkomsten ligt volgens de onderzoekers niet alleen in de financiële steun zelf, maar ook in de toegang tot invloedrijke personen.
Donald Trump jr. bekleedt geen overheidsfunctie, maar geldt als een invloedrijke figuur in de omgeving van de Amerikaanse president. Contacten met hem kunnen volgens die analyse toegang bieden tot politici, adviseurs, zakenmensen en anderen die invloed hebben op besluitvorming. Financiële vrijgevigheid kan daarbij persoonlijke banden, vertrouwen en een gevoel van wederzijdse verplichtingen creëren.
Netwerken buiten de overheid
De beschreven werkwijze begint vaak met een persoonlijke relatie. Een tussenpersoon biedt een reis, geschenk, zakelijke kans, toegang tot een invloedrijke kring of een andere dienst aan. Pas nadat vertrouwen is ontstaan, kan worden gevraagd om een ontmoeting te regelen, een bepaalde verklaring af te leggen, een besluit te steunen, te helpen bij sanctiekwesties of toegang te verschaffen tot andere invloedrijke personen.
Door zulke contacten via private partijen te laten verlopen, kan het Kremlin directe betrokkenheid van diplomaten of medewerkers van inlichtingendiensten vermijden. De relatie kan vervolgens worden voorgesteld als een gewone vriendschap, een sportcontact of een zakelijke samenwerking. Juist personen die dicht bij de politieke leiding staan maar niet dezelfde transparantie- en controleverplichtingen hebben als overheidsfunctionarissen, kunnen daardoor een aantrekkelijk doelwit vormen.
Kremlev staat sinds 2020 aan het hoofd van de IBA. Na zijn aantreden werd Gazprom een van de belangrijkste financiers van de organisatie en investeerde het Russische staatsbedrijf tientallen miljoenen dollars in de internationale boksfederatie. Het Internationaal Olympisch Comité ontnam de IBA in 2023 de status van erkende internationale federatie vanwege problemen met het bestuur en de financiële transparantie. In april 2026 ontving Kremlev persoonlijk de Orde van de Vriendschap uit handen van president Vladimir Poetin.
Eerdere Amerikaanse zaken
De Verenigde Staten kennen meerdere zaken waarin het bedrijfsleven, sportorganisaties of maatschappelijke groepen werden gebruikt om contacten op te bouwen. In 2012 tot en met 2015 werkte SVR-medewerker Jevgeni Boerjakov in New York onder de dekmantel van een medewerker van Vnesheconombank. Hij legde contacten met Amerikaanse zakenmensen en financiers om economische en politieke informatie te verzamelen. In 2016 bekende hij schuld aan het optreden als niet-geregistreerde Russische agent.
Ook Maria Boetina en de Russische functionaris Aleksandr Torsjin bouwden vanaf 2013 relaties op met de leiding van de National Rifle Association, conservatieve activisten en personen die banden hadden met de Republikeinse Partij. In 2015 organiseerden zij voor NRA-vertegenwoordigers een reis naar Moskou, met ontmoetingen met hooggeplaatste functionarissen en vertegenwoordigers van de defensiesector. Boetina bekende in 2018 schuld aan activiteiten als niet-geregistreerde buitenlandse agent en kreeg achttien maanden gevangenisstraf.
Een ander voorbeeld betreft Paul Manafort, die in 2016 de campagne van Donald Trump leidde. Hij verstrekte interne gegevens over de verkiezingsstrategie en peilingen aan Konstantin Kilimnik, die door de Amerikaanse Senaat in verband werd gebracht met de Russische inlichtingendiensten. De Senaat omschreef die contacten later als een ernstige bedreiging voor de contraspionage. De zaak liet volgens het onderzoek zien dat Moskou niet alleen belangstelling heeft voor politici zelf, maar ook voor hun directe omgeving.
In een afzonderlijke zaak gebruikten FSB-officieren Aleksej Soechodolov en Jegor Popov Aleksandr Ionov om contacten te leggen met Amerikaanse politieke en maatschappelijke groepen. Via die contacten werden activiteiten gefinancierd en opdrachten doorgegeven. In 2024 werden vier Amerikaanse staatsburgers schuldig bevonden aan een samenzwering om als illegale agenten van Rusland op te treden. De aanklagers beschreven een patroon van persoonlijk contact, financiële steun en daaropvolgende activiteiten in het belang van Moskou.
Ook financiële invloed in Europa
In 2026 bekende Nomma Zaroubina schuld aan het verstrekken van onjuiste informatie aan de FBI over haar contacten met de FSB. Volgens de Amerikaanse aanklager stemde zij in december 2020 ermee in een FSB-medewerker te helpen met zogenoemde netwerkmarketing. Zij kreeg de codenaam Alissa, ontmoette haar begeleider tot juni 2022 meerdere keren en communiceerde met hem via versleutelde berichtendiensten. Haar werd gevraagd contacten van Amerikaanse journalisten door te geven en informatie te verzamelen over een invloedrijk persoon in de Verenigde Staten.
Ook in het Verenigd Koninkrijk werd Russisch kapitaal jarenlang gebruikt om toegang te krijgen tot politieke en zakelijke kringen. Een parlementaire commissie voor inlichtingen en veiligheid schreef in juli 2020 dat grote vermogens die met Rusland verbonden waren, geld staken in liefdadigheidsfondsen, pr-bedrijven, universiteiten, culturele instellingen en politieke structuren.
De commissie stelde bovendien dat mensen met nauwe banden met Poetin dankzij hun financiële mogelijkheden waren geïntegreerd in het Britse bedrijfsleven en de Britse society. Volgens de beschreven analyse schuilt het risico voor westerse landen in het geleidelijk ontstaan van duurzame, informele invloedskanalen rond personen die toegang hebben tot de politieke leiding, maar buiten de directe controle van de overheid vallen.
Privéfinanciering, dure geschenken, zakelijke kansen en persoonlijke diensten kunnen zo een netwerk van loyaliteit en wederzijdse verplichtingen vormen. Dat netwerk kan later worden gebruikt om besloten ontmoetingen te organiseren, voor Rusland gunstige besluiten te bevorderen, sanctiedruk te verminderen of een positiever beeld van het Kremlin te verspreiden. In de zaak rond de bruiloft van Donald Trump jr. draait het onderzoek daarom niet alleen om de betaalde rekeningen, maar ook om de personen die via het feest toegang kregen tot een invloedrijke Amerikaanse kring.
