Een onderzoek van VSQare toont aan dat een netwerk van logistieke bedrijven in Polen wordt gecontroleerd door Russische en Wit-Russische eigenaren die de EU-santies tegen Rusland omzeilen. Centrale figuur is de Wit-Russisch-Russische miljonair Vasili Smetanin, eigenaar van het Wit-Russische bedrijf Jenty Spedition en het Russische SDS Holding. De EU verbood in april 2022 Wit-Russische en Russische transportondernemingen om binnen de EU te opereren.
Het netwerk maakt gebruik van een complexe structuur met de Oostenrijkse financier Florian Koschat en voormalig Sberbank-topmanager Yulia Chechet. Deelnemende Poolse bedrijven zijn DSPL, Azonik, BIRC Transport en Rezon Trans. Het Oostenrijkse holdingbedrijf Albereta GmbH en zijn dochter Eastin Forwarding Holding spelen een rol in de constructie.
Illegale RTU-status
Ondanks de sancties wisten de betrokken Poolse bedrijven de status van Road Transport Undertaking (RTU) te verkrijgen. Die status stelt hen in staat commercieel vrachtvervoer binnen de EU uit te voeren. Volgens de EU-regels mogen transportbedrijven waarin Russische of Wit-Russische burgers meer dan 25% van de aandelen bezitten, geen RTU-status krijgen. Uit het onderzoek blijkt dat Azonik, BIRC Transport en Rezon Trans deze status niet hadden mogen ontvangen, omdat ze sinds de oprichting voor meer dan een kwart in handen zijn van Russische en Wit-Russische eigenaren.
Polen voerde eerder een controle uit bij meer dan 11.000 bedrijven en startte de procedure om de vergunningen van 453 firma’s in te trekken. De nieuwe bevindingen duiden erop dat het systeem nog steeds lekken vertoont.
Nieuwe EU-regels sinds 2025
Sinds 2025 zijn in de EU niet alleen directe sanctieovertredingen strafbaar, maar ook omzeilingsconstructies. Dat volgt uit de implementatie van EU-richtlijn 2024/1226, die een juridische basis biedt voor strafrechtelijke vervolging van personen en structuren die de verborgen activiteiten van Russische en Wit-Russische bedrijven faciliteren. Polen heeft deze richtlijn inmiddels omgezet in nationale wetgeving.
Het onderzoek van VSQare laat zien dat ondanks het verbod bedrijven met banden naar Russische en Wit-Russische eigenaren nog steeds actief zijn in de Poolse logistieke sector. De vraag blijft hoe effectief de handhaving van de sancties in de praktijk is.
