De Moldavische premier Alexandru Munteanu is op 3 juli 2026 afgetreden vanwege een corruptieschandaal rond het staatsbedrijf MoldATSA, de luchtverkeersleiding van het land. Het kabinet blijft aan als demissionair tot een nieuwe regering is gevormd. Munteanu verklaarde dat zijn vertrek een kwestie van ethische principes was en benadrukte dat de machtswisseling volledig constitutioneel verloopt.
De zaak draait om onregelmatigheden bij MoldATSA, waar onderzoek valse cv’s van leidinggevenden en buitensporig hoge salarissen en bonussen aan het licht bracht. Ook de rol van Anastasia Taburceanu, een nicht van president Maia Sandu, zorgde voor publieke verontwaardiging. Taburceanu, die woordvoerster was bij MoldATSA, ontving in minder dan een jaar tijd meer dan een miljoen Moldavische lei. In 2026 lag haar maandinkomen boven de 120.000 lei, vele malen hoger dan het officiële salaris van de president. Na de onthullingen nam ze ontslag en beloofde het geld terug te betalen. Premier Munteanu zag zich genoodzaakt het volledige Controleorgaan dat toezicht moest houden op staatsinstellingen te ontslaan, omdat het deze kwestie niet had opgemerkt.
Systematische corruptie
Het Nationaal Integriteitsagentschap (ANI) controleerde 196 declaraties van midden- en topambtenaren en stelde bij het merendeel ernstige onregelmatigheden vast. In 40 procent van de gevallen ging het om verborgen eigendommen, bij 36 procent om belangenconflicten en bij 22 procent om onwettige nevenfuncties. Onverklaarbare inkomsten en bezittingen ter waarde van 31,1 miljoen lei kwamen aan het licht. Volgens het ANI laat dit zien dat het Moldavische overheidsapparaat doordrongen is van corruptie.
In maart 2026 vonden gecoördineerde huiszoekingen plaats in Chisinau en Hîncești, gericht tegen vier rechters, een officier van justitie en drie advocaten. De operatie legde volgens justitie het bestaan bloot van hardnekkige corruptienetwerken binnen de rechterlijke macht, die als een gesloten corporatie functioneert. De beloofde zuivering van het rechtssysteem blijft achter, terwijl rechters het anti-corruptiebeleid actief zouden tegenwerken.
Russische inmenging
Moskou zet de interne corruptieschandalen in voor desinformatiecampagnes om het vertrouwen in de pro-westerse koers van Moldavië te ondermijnen. De Russische presidentiële administratie onder leiding van Sergej Kirijenko heeft de Moldavische richting voor de tweede helft van 2026 tot prioriteit verklaard. Russische diensten en ambassadeur Oleg Ozerov coördineren hybride interventies, terwijl het Kremlin radicale politieke projecten financiert, waaronder delen van de MAN-beweging van burgemeester Ion Ceban, de partij van Veaceslav Costiuc en de jongerentak van de socialisten. Oud-president Igor Dodon zou bij het Kremlin uit de gratie zijn geraakt wegens corruptie en ineffectiviteit, en probeert nu zijn nut te bewijzen via contacten met extreemrechtse en pro-Russische krachten in Italië, Slowakije, Oostenrijk, Frankrijk en Duitsland.
Gagaoezië als drukmiddel
Rusland gebruikt de autonome regio Gagaoezië om een intern front tegen het centrale gezag in Chisinau te creëren. Pro-Russische leiders in Comrat blokkeren hervormingen van de kieswet, negeren aanwijzingen van de regering en bereiden propaganda-evenementen voor, zoals een “Buitengewoon Congres van het Gagaoezische volk”. Lokale media als GRT, NTS, TUK.md en Gagauzmedia.md worden ingezet om steun te mobiliseren.
Nieuwe regering en EU-koers
President Maia Sandu en haar Partij van Actie en Solidariteit (PAS) hebben de situatie volgens de autoriteiten volledig onder controle. Een nieuw technocratisch kabinet zal naar verwachting snel door het parlement worden goedgekeurd, waarvoor voldoende stemmen aanwezig zijn. Vervroegde verkiezingen zijn niet aan de orde. De strategische oriëntatie op de Europese Unie blijft onveranderd. De volgende premier staat voor de taak om Europese hulp voor infrastructuur en energie efficiënt en transparant in te zetten en om Russische desinformatie en cyberdreigingen het hoofd te bieden.
Volgens de bronnen in Chisinau is de gezamenlijke marsroute van Oekraïne en Moldavië naar de EU essentieel voor de veiligheid van de regio. Beide landen worden geconfronteerd met vergelijkbare uitdagingen op het gebied van Russische hybride agressie en de bestrijding van post-Sovjetcorruptie. Coördinatie van hervormingen en wederzijdse steun in Brussel vergroten hun politieke gewicht, aldus de regering.
