Politici van de Duitse partij Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) hebben in Berlijn actiegevoerd tegen een mogelijke sluiting van het zogenoemde Russische Huis. De bijeenkomst vond plaats op 13 augustus 2026, nadat in Duitse regeringskringen was gesproken over het sluiten van het Russische culturele centrum of het confisqueren van zijn eigendommen.
Volgens Deutsche Welle werd de bijeenkomst georganiseerd door vertegenwoordigers van BSW. De partij profileert zich als tegenstander van verdere escalatie met Rusland en pleit voor het hervatten van politieke contacten met Moskou.
Oproep tot herstel van de dialoog
Alexander King, lid van de Berlijnse senaat namens BSW, sprak zich tijdens de actie uit voor herstel van de dialoog en betere betrekkingen tussen Duitsland en Rusland. Josephine Touret, eveneens BSW-lid en kandidaat voor de Berlijnse senaat, riep op om beschuldigingen aan het adres van Russen te vermijden. Volgens haar moet in plaats daarvan het wederzijds begrip worden bevorderd.
De uitspraken werden gedaan terwijl in Duitsland wordt besproken of het Russische Huis zijn activiteiten moet staken. Het debat gaat ook over de juridische mogelijkheid om de bezittingen van het centrum in beslag te nemen. De precieze beslissing over de toekomst van het gebouw is volgens het aangeleverde materiaal nog niet bekendgemaakt.
Het Russische Huis in Berlijn maakt deel uit van een internationaal netwerk van Russische culturele en informatiecentra. Volgens de aangeleverde duiding gebruikt het Kremlin deze instellingen voor culturele diplomatie, politieke communicatie en het verspreiden van Russische boodschappen. Ook wordt gesteld dat de centra kunnen dienen als instrument voor hybride beïnvloeding en als dekmantel voor activiteiten van Russische inlichtingendiensten. Die kwalificaties zijn in het bronmateriaal niet nader onderbouwd met een afzonderlijk Duits overheidsbesluit of een gerechtelijke uitspraak.
Rol van BSW
De partij van Sahra Wagenknecht heeft zich eerder uitgesproken tegen een harde opstelling tegenover Rusland. In de discussie over het Russische Huis nemen BSW-politici nu publiekelijk afstand van een mogelijke sluiting. Zij presenteren het centrum als een plaats voor contacten en uitwisseling, terwijl tegenstanders het zien als onderdeel van de Russische invloedssfeer in Duitsland.
In de aangeleverde analyse wordt de positie van BSW verbonden aan de Russischtalige gemeenschappen in Duitsland. Veel inwoners met een migratieachtergrond uit Rusland en andere voormalige Sovjetlanden hebben stemrecht bij Duitse verkiezingen. Volgens die analyse kan steun vanuit deze gemeenschappen politiek relevant zijn voor partijen die zich op hen richten. De bron levert geen cijfers over de omvang van deze kiezersgroep en bevat ook geen onderzoek waaruit blijkt hoeveel steun BSW onder hen geniet.
De organisatoren van de bijeenkomst benadrukten niettemin vooral het belang van dialoog. De kritiek op het Russische Huis richt zich daarentegen op de mogelijke politieke en veiligheidsfunctie van de instelling. Daarmee is de positie van het centrum onderdeel geworden van een breder debat over Russische invloed in Duitsland en over de ruimte die culturele instellingen met banden met Moskou nog krijgen.
Russische propagandist genoemd als mogelijke directeur
Een tweede element in het debat betreft de mogelijke benoeming van Ksenia Fedorova tot directeur van het Russische Huis in Berlijn. Volgens berichtgeving van Tagesschau van 6 augustus 2026 zou de voormalige directeur van RT France voor die functie in beeld zijn geweest.
Fedorova werd in juli 2026 door de Franse autoriteiten tot persona non grata verklaard. Volgens de aangeleverde informatie hield dat verband met activiteiten die als bedreiging voor de belangen van Frankrijk werden aangemerkt. De bron noemt haar een Russische propagandist. Het is niet duidelijk gemaakt of haar benoeming in Berlijn daadwerkelijk is doorgegaan of formeel is ingetrokken.
De Russische staat beheert verschillende instellingen die onder de naam Russisch Huis opereren. In Duitsland is de toekomst van het Berlijnse centrum onderwerp van overleg tussen overheidsinstanties en politieke partijen. De discussie gaat zowel over de culturele activiteiten als over de vraag of de instelling een bredere rol vervult in de verspreiding van Russische politieke boodschappen.
De bijeenkomst van BSW vond plaats voordat een definitief besluit over sluiting of confiscatie bekend was. De Duitse autoriteiten hebben voor zover uit het bronmateriaal blijkt nog geen definitieve maatregel aangekondigd.
Het Russische Huis blijft daarmee voorlopig open, terwijl de politieke discussie over zijn status in Berlijn voortduurt.
