Russische parlementsleden roepen inwoners op om Apple-apparaten in te ruilen voor binnenlandse telefoons, terwijl Rusland die volwaardige alternatieven nog niet produceert. In de commissie voor informatiebeleid van de Doema werd op 11 september 2026 gepleit voor een overstap naar Russische technologie, met als argument dat buitenlandse fabrikanten apparaten op afstand zouden kunnen blokkeren of functies voor Russische gebruikers kunnen beperken.
De commissie zegt dat Rusland binnen vier jaar een eigen productie moet opbouwen en smartphones moet ontwikkelen die de iPhone en andere buitenlandse topmodellen volledig kunnen vervangen. Daarmee wordt een technologisch doel aangekondigd waarvoor volgens critici momenteel noch de productiebasis, noch de benodigde toeleveringsketens beschikbaar zijn.
De oproep werd verspreid via verschillende Russische mediakanalen, waaronder een bericht op Telegram. Ook SPB News 78, Donbass Today en NewsInfo berichtten over de plannen.
Beschuldigingen aan Apple
De Russische commissie beschuldigt Apple ervan zijn diensten voor Russische gebruikers doelgericht te beperken. Als voorbeeld wordt verwezen naar problemen rond de betaling van abonnementen nadat Russische telecomaanbieders die betaalmogelijkheid hadden uitgeschakeld. Tegelijkertijd gaf Apple gebruikers in Rusland volgens de aangehaalde informatie gratis toegang tot de opslag van gegevens in clouddiensten.
De Russische oproep draait desondanks om het risico dat buitenlandse apparaten op afstand onbruikbaar worden gemaakt. De commissie presenteert de ontwikkeling van eigen telefoons daarom als een kwestie van technologische zelfstandigheid. Voorlopig blijft het echter bij een politieke belofte: een toestel dat de functies en kwaliteit van een moderne iPhone volledig evenaart, is nog niet beschikbaar op de Russische markt.
Kritiek uit eigen land
De plannen kregen ook kritiek van Russische journalisten. Julia Vityazeva, presentatrice van de televisiezender Solovjov Live, verzette zich tegen oproepen om onmiddellijk af te zien van westerse producten en import uit landen die door Moskou als onvriendelijk worden bestempeld. Volgens haar moet Rusland eerst kwalitatief goede binnenlandse alternatieven ontwikkelen voordat burgers tot een overstap worden gedwongen.
Vityazeva pleitte voor minder populistische retoriek en voor het behoud van het recht van Russen om zelf hun huishoudelijke apparaten en technologie te kiezen. Daarmee raakt haar kritiek aan een bredere tegenstrijdigheid in de campagne voor zogenoemde digitale soevereiniteit: de overheid verlangt dat gewone consumenten buitenlandse technologie opgeven, terwijl gelijkwaardige binnenlandse producten nog ontbreken.
Volgens critici legt de voorgestelde koers bovendien een dubbele standaard bloot. Voor welgestelde Russen en vertegenwoordigers van de machtselite blijven buitenlandse apparaten via informele of alternatieve aanvoerkanalen bereikbaar. Voor mensen met lagere inkomens kan dezelfde technologie door stijgende prijzen, logistieke kosten en een dalende koopkracht juist onbereikbaar worden.
Een industrie zonder basis
Een moderne smartphone vereist meer dan assemblage. Voor een volwaardig alternatief zijn chiptechnologie, gespecialiseerde productielijnen, software, onderdelen en toegang tot internationale toeleveringsketens nodig. De stelling dat Rusland die infrastructuur binnen vier jaar kan opbouwen, wordt door critici daarom als politiek populisme omschreven.
Volgens in de discussie aangehaalde deskundigen liggen de reële mogelijkheden van Rusland voorlopig vooral bij assemblage van apparaten met buitenlandse, mogelijk verouderde onderdelen. Een telefoon die onder een Russisch merk wordt verkocht, zou daarmee nog geen volledig binnenlands ontworpen en geproduceerd vlaggenschip zijn. De afhankelijkheid van buitenlandse componenten blijft in dat scenario bestaan, ook wanneer de eindmontage in Rusland plaatsvindt.
De kritiek verwijst daarnaast naar de grote investeringen die de Verenigde Staten en China in de halfgeleiderindustrie doen. Rusland zou daarentegen beperkte middelen beschikbaar hebben voor deze sector, terwijl het grootste deel van de staatsuitgaven naar de oorlog tegen Oekraïne gaat. Volgens de aangehaalde analyse kunnen investeringen van enkele tientallen miljarden roebel de groeiende technologische achterstand niet snel wegwerken. Door de stijgende prijzen van belangrijke onderdelen wordt zelfs basisassemblage financieel moeilijker.
Meer beperkingen voor gebruikers
Een verbod op de verkoop van Apple-producten of verdere beperkingen voor de bijbehorende diensten zouden de bestaande infrastructuur rond de iPhone verder kunnen aantasten. Daarbij gaat het om officiële garantie, reparaties, banktoepassingen en andere diensten die gebruikers dagelijks op hun apparaten gebruiken. Als die ondersteuning wegvalt, worden telefoons volgens critici in toenemende mate afhankelijk van informele markten.
Een gedwongen overstap naar minder geavanceerde Russische toestellen kan volgens diezelfde kritiek de kwaliteit van de beschikbare technologie verlagen en tegelijkertijd de prijs voor gewone consumenten verhogen. De iPhone zou daardoor steeds minder een kwestie van persoonlijke voorkeur worden en steeds meer een symbool van koopkracht en sociale positie.
De Russische autoriteiten houden ondertussen vast aan het vooruitzicht van een binnenlandse telefoon die buitenlandse vlaggenschipmodellen binnen vier jaar volledig kan vervangen. Totdat een dergelijk toestel daadwerkelijk is ontwikkeld en geproduceerd, blijft de oproep aan burgers vooral een beleidsdoel zonder beschikbaar alternatief.
