De jaarlijkse bonus wordt voor veel werknemers in Rusland dit jaar onzeker. Uit een enquête onder 1.076 bedrijven blijkt dat 36,2 procent de bonus heeft geschrapt, hoewel die in 2025 nog werd uitgekeerd. Nog eens 20,4 procent heeft de beslissing voor onbepaalde tijd uitgesteld.
Slechts 22,3 procent van de ondervraagde bedrijven zegt het volledige personeel gegarandeerd te zullen belonen. Bij 10,4 procent krijgt alleen een deel van de werknemers een extra uitkering. In de berichtgeving over het onderzoek wordt bovendien genoemd dat 46,9 procent om uiteenlopende redenen geen bonus aan het volledige personeel plant te betalen.
De resultaten, die op 9 oktober 2026 werden gemeld door Sostav en Forbes, laten zien hoe snel variabele beloning onder druk komt te staan wanneer bedrijven hun kaspositie willen beschermen.
Bedrijfsresultaat weegt zwaarder dan personeelsbehoud
Voor 56,9 procent van de deelnemers was het financiële resultaat van het jaar de belangrijkste factor bij de beslissing over de bonus. Bij 23 procent gaf de eigenaar of de moedermaatschappij de doorslag. Belastingen en verzekeringsbijdragen over de bonus waren voor 8,8 procent bepalend.
De noodzaak om werknemers te behouden en te motiveren speelde volgens het onderzoek veel minder vaak een hoofdrol. Dat is opmerkelijk, omdat een jaarbonus werkgevers de mogelijkheid geeft om het inkomen tijdelijk te verhogen zonder de vaste loonkosten permanent aan te passen. Juist daardoor is de bonus ook een uitgave die relatief snel kan worden uitgesteld of geschrapt.
Het onderzoek bewijst niet dat alle bedrijven om dezelfde reden van de betaling afzien. De uitkomsten wijzen wel op een voorzichtiger financieel beleid. Ondernemingen houden geld liever beschikbaar voor gewone lonen, leveranciers, rente en andere lopende verplichtingen, terwijl hun winstmarges afnemen.
Winst daalt, kosten lopen op
De keuzes van bedrijven vallen samen met een verslechtering van hun financiële omgeving. De gezamenlijke winst van Russische organisaties daalde in de eerste zeven maanden van 2026 met 15,7 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.
Tegelijkertijd is de belastingdruk gestegen. De winstbelasting ging op 1 januari 2025 omhoog van 20 naar 25 procent. Vanaf 2026 bedraagt de btw 22 in plaats van 20 procent. Ook werd de omzetgrens waarboven bedrijven met het vereenvoudigde belastingstelsel btw moeten afdragen verlaagd van 60 miljoen naar 20 miljoen roebel.
Die wijzigingen raken bedrijven niet allemaal in dezelfde mate, maar waar ze van toepassing zijn, verminderen ze de middelen die voor de bedrijfsvoering beschikbaar blijven. Vooral voor kleine en middelgrote ondernemingen kan een extra belastingverplichting de liquiditeit aantasten voordat hogere inkomsten zich vertalen in hogere winst.
Ook lenen blijft duur. De beleidsrente van de Russische centrale bank stond ten tijde van de berichtgeving op 14 procent. Daardoor blijven commerciële kredieten kostbaar. Voor bedrijven met gebruikelijke winstmarges is financiering tegen ongeveer 10 tot 15 procent moeilijk te rechtvaardigen wanneer de vraag onzeker is. Rente-uitgaven concurreren dan rechtstreeks met lonen, onderhoud, voorraden en investeringen.
Voor ondernemingen met veel schulden is de druk groter. Kredieten moeten worden afgelost, ook wanneer omzet en winst achterblijven bij de verwachtingen. Een jaarbonus is in zo’n situatie een van de posten die zonder langdurige onderhandelingen met werknemers kan worden aangepast.
Bedrijven kiezen voor liquiditeit
De prijzen van industriële producenten lagen in augustus 2026 7,9 procent hoger dan in december 2025. In de verwerkende industrie bedroeg de stijging 7,6 procent. Bedrijven kunnen hogere kosten niet altijd volledig aan klanten doorberekenen, zeker niet wanneer de vraag voorzichtig blijft. Als verkoopprijzen minder snel stijgen dan productiekosten, krimpt de marge.
Daarom is het schrappen van een bonus meer dan een personeelsbeslissing. Het is een snelle manier om geld binnen het bedrijf te houden zonder vaste contractlonen direct te verlagen. Een dergelijke maatregel bewijst op zichzelf niet dat een onderneming op de rand van faillissement staat. In combinatie met dalende winst, hogere kosten en dure kredieten laat hij wel zien dat de financiële speelruimte kleiner wordt.
Dat geldt vooral voor kleine en middelgrote bedrijven, die doorgaans over kleinere reserves beschikken. Een vertraagde betaling van een klant, een zwak kwartaal of opnieuw stijgende inkoopprijzen kan daar sneller tot problemen leiden. Het uitstellen van bonussen kan de dagelijkse bedrijfsvoering tijdelijk ondersteunen, maar verkleint ook de buffer die werknemers normaal gesproken aan het einde van het jaar verwachten.
Hoge rente verandert bovendien de afweging rond investeringen. Depositorentes van ongeveer 13 tot 19 procent kunnen aantrekkelijk lijken tegenover projecten in productie, modernisering of uitbreiding waarvan de opbrengst onzeker is. Tegelijk maakt duur krediet de aanschaf van machines en de financiering van nieuwe capaciteit moeilijker.
Wanneer bedrijven hun geld op rekeningen laten staan en investeringen uitstellen, richten zij zich vooral op het in stand houden van de huidige activiteiten. Uit de enquête blijkt niet hoeveel ondernemingen hun investeringsplannen daadwerkelijk hebben verkleind. Het mechanisme is wel duidelijk: minder beschikbare liquiditeit en hogere financieringskosten beperken de ruimte voor groei en vernieuwing.
Een onzekere bonus raakt ook huishoudens
Voor werknemers is de jaarbonus vaak geen luxe die volledig buiten de normale begroting valt. Huishoudens gebruiken het geld voor grotere aankopen, woonlasten, het aflossen van schulden of uitgaven rond de feestdagen. Wanneer de betaling vervalt of onzeker wordt, daalt het beschikbare inkomen juist op een moment waarop veel gezinnen extra uitgaven plannen.
Dat kan gevolgen hebben voor winkels, autofabrikanten, dienstverleners en delen van de bouwsector. Een brede consumptiedaling of een stijging van betalingsachterstanden volgt echter niet automatisch uit de enquête. De uiteindelijke impact hangt onder meer af van de hoogte van de bonussen, de loonontwikkeling, de spaargelden van huishoudens en de beslissing van bedrijven die de uitkering hebben uitgesteld.
De 20,4 procent werkgevers die nog geen besluit heeft genomen, vormt daarom het meest onzekere deel van het onderzoek. Zij hebben de bonus niet noodzakelijk definitief geschrapt, maar werknemers kunnen het geld voorlopig niet in hun huishoudbudget opnemen. Of de uitkeringen later volledig, gedeeltelijk of helemaal niet worden betaald, zal laten zien hoe diep de financiële druk bij Russische bedrijven inmiddels is doorgedrongen.
